II CNP 58/11
Izba Cywilna2012-04-25
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Owczarek, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu drugiej instancji, który zmienia wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść powoda, mimo że apelację wniósł wyłącznie powód, jest niezgodny z prawem?Ratio decidendi
Wyrok sądu drugiej instancji, który zmienia wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść powoda, podczas gdy apelację wniósł wyłącznie powód, jest niezgodny z prawem. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, a zmiana wyroku na niekorzyść powoda w takiej sytuacji narusza art. 384 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód J. K. wniósł o obniżenie obowiązku alimentacyjnego, co częściowo uwzględnił Sąd Rejonowy. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej jego powództwo. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił wyrok w całości na jego niekorzyść, oddalając powództwo w całości. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził niezgodność z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2011 r. i nie obciążył A. K. kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 58/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2012 r., skargi J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2011 r., wydanego w sprawie z powództwa J. K. przeciwko A. K. o uznanie obowiązku alimentacyjnego za wygasły, 1. stwierdza niezgodność z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2011, 2. nie obciąża A. K. kosztami postępowania skargowego na rzecz J. K. Uzasadnienie
2 Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 5 października 2010 r. uwzględnił częściowo powództwo o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wniesione przez powoda J. K. przeciwko A. K. i obniżył świadczenia alimentacyjne obciążające powoda z 600 zł do 300 zł miesięcznie. Wyrok ten, w części oddalającej powództwo, zaskarżył powód. Po rozpoznaniu jego apelacji Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo w całości oddalił, uznając je za nieuzasadnione. Powód w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2011 r. zarzucił naruszenie art. 384 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. Wskazał, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z tymi przepisami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Bezspornym jest, że od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2010 r. apelację wniósł jedynie powód, w części, w której oddalono jego powództwo. W pozostałym zakresie, w części uwzględniającej powództwo wyrok stał się prawomocny i nie mógł być przedmiotem rozpoznania przez Sąd drugiej instancji. Przeciwko jego wzruszeniu w tej części przemawiały również granice zaskarżenia. Sąd drugiej instancji rozpoznaje bowiem sprawę wyłącznie w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.), a granice te wyznacza między innymi zakres zaskarżenia. Powód zasadnie wskazał również, że Sąd Okręgowy nie mógł zmienić zaskarżonego wyroku na jego niekorzyść z uwagi na treść art. 384 k.p.c. – w przypadku zaskarżenia go wyłącznie przez powoda. Rozstrzygnięciem na niekorzyść powoda była zaś niewątpliwie zmiana zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości. Powyższe wskazuje, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2011 r. zapadł z rażącym naruszeniem przepisów postępowania i jest niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Powód uprawdopodobnił jednocześnie, że na skutek wydania tego wyroku doznał szkody majątkowej związanej z koniecznością dalszego ponoszenia świadczeń alimentacyjnych w części, w której został wcześniej prawomocnie zwolniony od tego obowiązku.
3 Z tych względów skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 42411 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 35/18 2019-04-10Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację, naruszył obowiązek rozpoznania sprawy w jej granicach i zarzutów apelacyjnych, jeśli jego uzasadnienie nie odnosi się szczegółowo do podniesionych przez stronę skarżącą kwes…
- III CZ 38/13 2013-09-11Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, przekracza granice apelacji, jeśli powód zarzucał nar…
- III CZP 137/06 2007-04-03Czy sąd drugiej instancji, który oddalił apelację od orzeczenia sądu pierwszej instancji, jest sądem orzekającym ostatnio co do istoty sprawy w rozumieniu art. 405 zdanie drugie k.p.c. i jest właściwy do rozpoznania skar…
- II CSKP 175/22 2022-11-08Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację powódki, naruszył przepisy postępowania cywilnego poprzez nierozpoznanie wszystkich podniesionych w niej zarzutów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy?
- I CNP 49/13 2013-11-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być uwzględniona, jeśli wyrok sądu pierwszej instancji został zaskarżony apelacją, a zarzuty wobec wyroku sądu drugiej insta…
Powołane przepisy
art. 384 KPCart. 378 § 1 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 42411 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy