II CNP 71/18
Izba Cywilna2019-03-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że nie mogła wzruszyć zaskarżonego orzeczenia za pomocą skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej oznacza, że strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem musi wykazać, że nie mogła wzruszyć zaskarżonego wyroku także za pomocą skargi nadzwyczajnej. Niewykazanie tej okoliczności powoduje odrzucenie skargi.Stan faktyczny
Powód R. M. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 marca 2017 r., który oddalił jego apelację. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i wskazał, że wzruszenie wyroku w inny sposób nie było możliwe, gdyż nie przysługiwała skarga kasacyjna ani nie wystąpiły podstawy wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od skarżącego na rzecz strony przeciwnej zwrot kosztów postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 71/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2019 r. skargi R. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt II Ca […] wydanego w sprawie z powództwa R. M. przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń […] Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę, 1. odrzuca skargę 2. zasądza od skarżącego R. M. na rzecz […] Towarzystwa Ubezpieczeń […] Spółki Akcyjnej w S. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 maja 2016 r. Powód zaskarżył dnia 21 sierpnia 2018 r. wyrok skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 361 § 1 i 2 w zw. z art. 363 § 1 oraz art. 822 § 1 k.c. Skarżący wskazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, gdyż w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarga kasacyjna ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia ani nie wystąpiły podstawy wznowienia postępowania przewidziane w art. 401, 4011, 403 i 4041 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - pomijając inne ograniczenia - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wymaganie to wynika z przyjętego przez prawodawcę założenia, że odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa przewidziana w art. 77 Konstytucji i art. 4171 § 2 k.c. może wchodzić w grę tylko wtedy, gdy strona poszkodowana uczyniła wszystko co możliwe, aby nie dopuścić do powstania szkody. Obowiązkiem strony jest zatem wykorzystanie wszystkich istniejących w systemie środków prawnych i dopiero ich bezskuteczność lub brak może - w wypadku wystąpienia szkody - uzasadniać odpowiedzialność państwa. W dniu 3 kwietnia 2018 r., a więc przed wniesieniem skargi, do polskiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną, której celem jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia
3 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. z 2018 r., poz. 5 ze zm. - dalej „ustawa o SN”). Zważywszy, że uwzględnienie skargi nadzwyczajnej - zgodnie z art. 39815 i 39816 k.p.c. w związku z art. 95 ustawy o SN - prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albo do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy, a więc do eliminacji przyczyny „szkody judykacyjnej”, jest oczywiste, iż spełniając wymagania określone art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wnoszący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi wykazać, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe także w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej. Począwszy od dnia 4 kwietnia 2018 r. strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wypełniając obowiązek przewidziany w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., musi wykazać, że złożyła do uprawnionego organu (art. 89 § 2 ustawy o SN) wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony. Niewykazanie tej okoliczności powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak na wstępie. jw
Powiązane orzeczenia
- III CNP 20/18 2019-05-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że złożyła wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony?
- II CNP 42/19 2020-06-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że nie było możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej?
- II CNP 82/18 2019-05-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że nie mogła wzruszyć orzeczenia za pomocą skargi nadzwyczajnej?
- II CNP 27/19 2020-06-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe również w drodze skargi nadzwyczajnej?
- III CNP 12/18 2018-08-30Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że nie było możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej?
Powołane przepisy
art. 361 § 1art. 363 § 1art. 822 § 1 KCart. 401art. 77art. 4171 § 2 KCart. 89art. 39815art. 95art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 89 § 2art. 4248 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy