II CO 123/20
Izba Cywilna2020-08-25
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności przepisu art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., jeśli przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zainicjowane pytaniem prawnym Sądu Najwyższego dotyczącym zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP. Wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ma wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ pytanie prawne dotyczy przepisu, który znajduje zastosowanie w obu postępowaniach.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, wskazując na niemożność ustalenia właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, zainicjowane pytaniem prawnym Sądu Najwyższego w innej sprawie (sygn. akt IV CO 50/19).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CO 123/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M. T. przeciwko R. M. o rozwód, sygn. akt XVIII C (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2020 r., na skutek przedstawienia Sądu Okręgowego w P. wniosku o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. celem oznaczenia sądu do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, iż w sprawie głównej - o rozwód - nie jest możliwe na podstawie art. 41 k.p.c. ustalenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku
2 z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Konieczność zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym Sądu Najwyższego, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. ze wskazanymi w pytaniu prawnym normami konstytucyjnymi, zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, skoro pytanie prawne w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19 dotyczy przepisu, który znajduje zastosowanie także w tej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1. wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2. nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji, niezależnie od wykładni powyższego przepisu w postępowaniach wywołanych skargą kasacyjną, wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Należy również zaznaczyć, że w świetle orzecznictwa Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU Nr 6/A/2007, poz. 53).
3 Mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne celowe w niniejszej sprawie jest wskazanie motywów zawieszenia postępowania przez Sąd Najwyższy. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- I CO 23/19 2022-05-20Przed którym sądem należy wytoczyć powództwo w sprawie o rozwód, gdy sąd okręgowy przedstawia akta w celu oznaczenia właściwego sądu?
- III CO 96/22 2022-05-19Przed którym sądem należy wytoczyć powództwo o rozwód, gdy sąd okręgowy nie jest pewien swojej właściwości?
- IV CO 110/18 2018-05-30Przed którym sądem należy wytoczyć powództwo o rozwód, gdy wnioskodawca domaga się oznaczenia właściwego sądu?
- II CO 170/20 2020-07-24Jaki sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy Sąd Okręgowy przedstawia wniosek o oznaczenie właściwego sądu?
- III CO 1106/22 2022-12-12Przed którym sądem należy wytoczyć powództwo w sprawie o rozwód, gdy istnieje potrzeba oznaczenia właściwego sądu?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7art. 177 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy