II CSK 104/17

WyrokIzba Cywilna2017-09-06

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zeznania świadków złożone w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy świadkowie powołują się na niepamięć pewnych okoliczności, mogą być wykorzystane w postępowaniu cywilnym jako dowód, a jeśli tak, to czy stanowi to istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane zagadnienie prawne dotyczące możliwości wykorzystania w postępowaniu cywilnym zeznań świadków złożonych w postępowaniu karnym, gdy świadkowie powołują się na niepamięć, nie spełnia przesłanek istotnego zagadnienia prawnego. Sąd podkreślił, że zeznania złożone w innym postępowaniu mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sądzie cywilnym, a ocena dowodów należy do sądu orzekającego na podstawie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.).
Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia nieważności umowy dożywocia. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo. Powód upatrywał podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej w istotnym zagadnieniu prawnym dotyczącym wykorzystania zeznań świadków z postępowania karnego oraz w oczywistej zasadności skargi, wynikającej z rzekomej nieważności umowy dożywocia. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane zagadnienie nie jest istotne, a ocena nieważności umowy pozostaje poza zakresem postępowania kasacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 104/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa F. P. przeciwko A. B. i P. B. o ustalenie nieważności umowy dożywocia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] adwokatowi E. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej na występowaniu istotnego zagadnienia prawnego oraz jej oczywistej zasadności. Poglądu skarżącego nie można podzielić. Zagadnienie prawne dotyczy możliwości wykorzystania w postępowaniu cywilnym zeznań świadków złożonych w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy świadkowie zeznają odmiennie lub nie pamiętają poprzednio złożonych zeznań. Wskazane zagadnienie nie może być uznane za istotne zważywszy na obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i otwarty katalog środków dowodowych (art. 309 k.p.c.). Niewątpliwie zatem zeznania złożone przez świadka w innym postępowaniu mogą być przedmiotem postępowania dowodowego przed sądem cywilnym, jeśli nie zachodzi możliwość przeprowadzenia takiego dowodu w tym postępowaniu. Wbrew twierdzeniu skarżącej świadkowie przesłuchani w postępowaniu nie zeznawali inaczej niż w postępowaniu karnym, tylko powołali się na niepamięć pewnych okoliczności. Sąd odwoławczy dokonał w tym zakresie oceny przedstawionego materiału dowodowego i poczynił ustalenia faktyczne, częściowo w oparciu o materiał zgromadzony w postępowaniu karnym, do czego upoważniała go zasada swobodnej oceny dowodów. Ponadto skarżący upatrują oczywistej zasadności w nieważności zawartej umowy dożywocia wynikającej z faktu, że pozwani z góry zakładali, że jej nie wykonają. Ocena taka pozostaje jednak poza ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie. Sąd Najwyższy jest zaś związany poczynionymi 3 w sprawie ustaleniami faktycznymi i nie może w ramach postępowania kasacyjnego prowadzić postępowania dowodowego. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). Pełnomocnikowi powoda z urzędu Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 309 KPC§ 1§ 16 ust. 4§ 8 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy