II CSK 123/08
WyrokIzba Cywilna2008-06-11
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy umowa zbycia pojazdu zawarta przez spółkę w likwidacji jest nieważna z powodu braku oświadczenia woli spółki, a skarżący nie ustosunkował się do zarzutu nieważności podniesionego w postępowaniu apelacyjnym, sąd może zastosować art. 230 k.p.c. i uznać fakt nieważności za bezsporny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zarzut nieważności postępowania przez uniemożliwienie obrony praw nie był zasadny, gdyż sąd prawidłowo ustalił nieważność umowy, opierając się na danych z rejestru spółki, a skarżący nie mógł zasłaniać się nieznajomością tych wpisów. Ponadto, dopuszczalne było zastosowanie art. 230 k.p.c., ponieważ skarżący nie ustosunkował się do zarzutu nieważności podniesionego w postępowaniu apelacyjnym. Nie wykazano również oczywistej zasadności skargi ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego, a pozwany wzajemnie dochodził zapłaty od powoda. Spór dotyczył nieważności umowy zbycia pojazdu zawartej przez spółkę w likwidacji. Sąd pierwszej instancji ustalił nieważność umowy, opierając się m.in. na danych z rejestru spółki. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. nieważność postępowania i zastosowanie art. 230 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 123/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa głównego Z. K. przeciwko "R. M. F. P."- Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. i M. W. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego "R.M.F.P."- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. oraz M. W. przeciwko Z.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda (pozwanego wzajemnego) od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 Uzasadnienie Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Leżąca u źródeł sporu umowa zbycia pojazdu była nieważna, a na tle art. 17 k.s.h. można nawet twierdzić, że umowa taka była nieistniejąca, bowiem spółka w sensie prawnym w ogóle nie złożyła oświadczenia woli. W konsekwencji nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej o nieważności postępowania przez uniemożliwienie skarżącemu obrony swych praw w sytuacji, kiedy sąd ustalał bezwzględną nieważność umowy przede wszystkim o dane z rejestru spółki, zgodnie z domniemaniem powszechnej znajomości wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, zaś skarżący nie może skutecznie zasłaniać się nieznajomością tych wpisów. ponadto, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, skarżący w postępowaniu apelacyjnym wypowiadał się na rozprawie już po dołączeniu do akt sprawy na skutek zarządzenia sądu kopii z akt rejestrowych spółki, skarżący (i jego fachowy pełnomocnik) słyszeli też na rozprawie zarzut bezwzględnej nieważności czynności prawnej, ale się do niego nie ustosunkowali, było zatem dopuszczalne zastosowanie przez sąd art. 230 k.p.c. Nie jest także trafny argument o oczywistej zasadności skargi mający uzasadnić przyjęcie jej do rozpoznania – w istocie chodzi o skomplikowane i złożone zagadnienie prawne (o czym świadczy już sama treść skargi), a zatem trudno przyjmować, że rozumowanie sądu jest oczywiście wadliwe. Przedstawione zaś zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 877 k.c. jest niewątpliwie interesujące, ponieważ rzeczywiście, z racji funkcji normy zamieszczonej w tym przepisie, może budzić wątpliwości ograniczenie go wyłącznie do sytuacji, gdy strona nie miała zdolności do czynności prawnych. Jednakże bez wątpienia art. 877 k.c. jest rygorystyczny i wyjątkowy, a zatem trudno w ogóle podważać jego jednoznaczną wykładnię językową. Wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości, trudno zatem doszukiwać się na jego tle zagadnienia prawnego wymagającego zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została zatem wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. /tp/ jz
Powiązane orzeczenia
- I CSK 215/15 2015-12-16Czy w sprawie o ustalenie nieważności umowy spółki lub uchylenia się od skutków prawnych oświadczeń w aneksach występuje istotne zagadnienie prawne lub czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w stopniu uzasadnia…
- I CSK 3448/23 2024-10-11Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powódka powołuje się na oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości dochodzenia roszczenia o zwrot nienależnego świadcz…
- V CSK 688/14 2015-06-23Czy w sprawie o zwrot pożyczki, w przypadku stwierdzenia przez sąd bezwzględnej nieważności umowy, sąd powinien zastosować z urzędu przepisy o nienależnym świadczeniu (bezpodstawnym wzbogaceniu), mimo niepowołania ich pr…
- I CSK 1791/23 2023-08-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę, wniesiona przez spółkę w likwidacji, spełnia wymogi określone w art. 398^9 § 1 KPC, uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania?
- I CSK 3843/23 2023-12-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwały spółki powinna zostać przyjęta do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 17 KSHart. 230 KPCart. 877 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy