II CSK 152/21

WyrokIzba Cywilna2021-06-30

Skład orzekający: Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego wykładni przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący wykładni art. 11 ust. 24 u.s.m. nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania, ponieważ dotyczył innego zakresu czasowego niż stan faktyczny sprawy, a kwestia waloryzacji wkładu mieszkaniowego nie była przedmiotem orzeczenia Trybunału. Ponadto, argumentacja skarżącego opierała się na odmiennych przesłankach prawnych niż te, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła prawomocnego wyroku zasądzającego od spółdzielni na rzecz powodów równowartość wygasłego prawa do lokalu. Spółdzielnia argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien skutkować zmianą wykładni prawa w zakresie stosowania przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych do stanów faktycznych sprzed określonej daty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał wynagrodzenie kuratorowi dla nieznanej z miejsca pobytu powódki.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 152/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa [...] wydanym w sprawie z powództwa A. P. i W. P. przeciwko [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt I ACa [...], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje radcy prawnej A. L., jako kuratorowi dla nieznanej z miejsca pobytu powódki A. P., kwotę 1080,- (jeden tysiąc osiemdziesiąt) zł tytułem wynagrodzenia za jej reprezentowanie w postępowaniu kasacyjnym i poleca Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w [...] aby wypłacił powyższą kwotę. UZASADNIENIE 2 [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.” - strona pozwana w sprawie z powództwa A. P. i W. P. o zapłatę - wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 października 2020 r., którym oddalono jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (….) z dnia 2 sierpnia 2013 r. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego wskazania, które przepisy mają być poddane wykładni Sądu Najwyższego. Konieczny jest również opis wątpliwości związanych z wykładnią powołanych przepisów, polegający na zarysowaniu możliwych sposobów jej dokonania, wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawieniu własnej propozycji interpretacyjnej. W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie należy również, choćby przykładowo, wskazać orzeczenia, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15; z dnia 27 listopada 2015 r., IV CSK 330/15 - niepubl), przy czym nie chodzi tu o rozbieżności w wykładni pomiędzy sądem pierwszej i drugiej instancji, które orzekały w danej sprawie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., IV CSK 505/13, niepubl.). Jeżeli jednak Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, brak jest interesu publicznego w przyjęciu takiej skargi (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2014 r„ II UK 515/13; z dnia 16 lipca 2013 r„ II UK 142/13 - niepubl.). Natomiast dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej 3 postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r„ IV CSK 17/15 - niepubl.). W sprawie niniejszej skarżąca wiąże potrzebę dokonania wykładni przepisów prawa z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2018 r. (SK 34/14), którego wydanie - w ocenie skarżącej - powinno skutkować zmianą dotychczasowej wykładni prawa podtrzymywanej przez Sąd Najwyższy w zakresie odnoszenia art. 11 ust. 24 u.s.m. do stanów, w których wygaśnięcie prawa do lokalu nastąpiło przed dniem 31 lipca 2007 r. Tę samą okoliczność skarżąca przywołuje na uzasadnienie występowania w sprawie przesłanki oczywistej zasadności składanej skargi. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący konstruują swój wywód w oparciu o założenie, że na rzecz powodów została zasądzona rynkowa wartość lokalu, do którego prawo wygasło. Tymczasem Sądy powszechne rozpoznające sprawę podkreśliły, że powodom należy się równowartość wkładu mieszkaniowego - czyli kwota, której pozwana powinna spodziewać się jeszcze jeszcze przed ocenianą przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacją ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - jednak w wysokości zwaloryzowanej, tj. urealnionej na dzień spełnienia świadczenia. Waloryzacja kwoty wkładu nie była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Przepisy zastosowane w psrawie nie spełniały zatem wąskiego zakresu temporalnego, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł o sprzeczności art. 11 ust. 24 u.s.m., a zatem wydanie powołanego wyroku nie mogło stać się przyczyną uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania. Wywód Sądu odwoławczego jest w tym zakresie logiczny, spójny oraz zgodny z podstawowymi zasadami wykładni prawa, zaś problem opisany przez stronę skarżącą opiera się przesłankach prawnych odmiennych od tych, które legły u podstawy zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego. Już z samych tych przyczyn skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, dodatkowo jednak należy podkreślić, że te same argumenty nie mogą 4 dotyczyć zarówno skomplikowanego problemu prawnego, przedstawionego jako zagadnienie prawne, jak i dowodzić oczywistego, widocznego prima tacie naruszenia przepisu prawa o jednolitej wykładni. Ten sam problem nie może być bowem jednocześnie tak złożony, że wymaga to interwencji Sądu Najwyższego i tak oczywisty, że z jego rozpoznaniem poradzi sobie sprawnie przeciętny prawnik (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08, niepubl.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 11 ust. 24art. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy