II CSK 16/13

WyrokIzba Cywilna2013-06-13

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie przesłuchania wnioskodawczyni w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, prowadzące do wadliwej kwalifikacji jej posiadania jako zależnego, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu jej oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zaniechanie przesłuchania wnioskodawczyni, nawet jeśli stanowi uchybienie procesowe, nie uzasadnia wniosku o oczywistej zasadności skargi. Ustalenia dotyczące charakteru posiadania zostały dokonane na podstawie innych dowodów, a sama oczywista zasadność skargi nie może być wnioskowana w oparciu o podważanie ustaleń faktycznych, które są wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się zniesienia współwłasności i częściowego działu spadku. W toku postępowania sądy obu instancji nie przesłuchały wnioskodawczyni, co skarżąca uznała za wadliwe i prowadzące do błędnej kwalifikacji jej posiadania jako zależnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, powołując się na oczywistą zasadność skargi z powodu tego zaniechania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i pozostawił orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego do rozstrzygnięcia sądowi pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 16/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku A. S., K. Ł. i A. Ł. przy uczestnictwie B. C., M. E., N. D.-U., R. B. i M. H. o zniesienie współwłasności i częściowy dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M. H. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt XV Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego pozostawia Sądowi pierwszej instancji do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 2 UZASADNIENIE Dokonywana w toku postępowania kasacyjnego ocena skarg kasacyjnych w ramach tzw. przedsądu ma na celu wybór takich spraw, które powinny zostać rozpoznane ze względu na interes publiczny. Rozwiązanie to łączy się ściśle z charakterem skargi kasacyjnej jako szczególnego środka zaskarżenia, uruchamianego jako środek prawny nadzwyczajny przede wszystkim w interesie ogólnym i ukierunkowanego – przynajmniej ze swego założenia – do rozpatrzenia wyłącznie kwestii prawnych (materialnych i procesowych) związanych z orzeczeniem wydanym przez sąd drugiej instancji. Oznacza to przeto, że skarga kasacyjna nie otwiera przed stroną trzeciej instancji, której celem byłoby skorygowanie błędnego, w przekonaniu strony, zaskarżonego orzeczenia. W związku z tak ukształtowanym modelem zaskarżania prawomocnych orzeczeń, kodeks postępowania cywilnego ogranicza podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Tak więc, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ta ostania przesłanka ma na celu wyeliminowanie z obrotu orzeczeń rażąco sprzecznych z prawem. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi. Wywiódł, że sądy zaniechały przesłuchania w charakterze strony wnioskodawczyni dla ustalenia czy i od kiedy posiadała nieruchomość jak właściciel. Zaniechanie to, w ocenie skarżącego, doprowadziło do wadliwej kwalifikacji posiadania wnioskodawczyni, w zakresie przekraczającym jej udział we współwłasności, jako posiadania zależnego. Zaniechanie przesłuchania wnioskodawczyni mogło być, w okolicznościach sprawy, poczytane za uchybienie procesowe, jednakże nie uzasadniało ono wniosku o oczywistej zasadności skargi. Ustalenia co do charakteru posiadania zależnego wnioskodawczyni sądy dokonały na podstawie szeregu innych dowodów i tym samym kwestionowane zaniechanie nie uzasadnia wniosku, że w jego następstwie zaskarżone postanowienie w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. 3 Oczywiste naruszenie rozumieć bowiem należy jako widoczną natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia SN z dnia 19 października 2012 r. II SK 11/12- niepubl., z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02 OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Taka sytuacja w sprawie nie występuje. Podkreślić też należy, że skoro zgodnie z art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, to i o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie można wnioskować w odwołaniu do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Tymczasem szereg argumentów powołanych przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz uzasadnieniu podstaw kasacyjnych wskazuje, że skarżący, w sposób pośredni, podważa ustalenia faktyczne rozstrzygnięcia. Biorąc przeto pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. mając na względzie, że zaskarżone postanowienie, jako wstępne, nie kończy postępowania w sprawie. aw db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 108 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy