II CSK 162/14

Sygn. akt II CSK 162/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Banku […] w G. przeciwko M. J. o uznanie umowy za bezskuteczną , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adw. B. S. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł powiększoną o podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocnik pozwanego M. J. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 2013 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Zawarte we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pytania, stanowiące w przekonaniu skarżącego zagadnienia prawne wymagające rozstrzygnięcia, oparte zostały na założeniu istnienia przesłanki „bezskuteczności skargi pauliańskiej” w postaci „świadomości dłużnika oraz osoby trzeciej o istnieniu skutecznego zabezpieczenia roszczeń wierzyciela”. Podnieść należy, że przepisy regulujące istotę skargi pauliańskiej takiej przesłanki nie przewidują, ponadto dla prowadzenia rozważań prawnych we wskazanym zakresie koniecznym byłoby ustalenie, którego brak w sprawie, że istniało skuteczne zabezpieczenie roszczeń wierzyciela. Skarżący wskazał także we wniosku na wystąpienie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. z uwagi na „rażące naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa”. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, 3 OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego wyroku uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie SN z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz.156). Ponadto, skarżący powinien zawrzeć we wniosku wyodrębniony wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa (postanowienie SN z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I CZ 64/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.). Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonych przepisów prawa nie jest wystarczający, gdyż nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Mimo bowiem nawet oczywistego naruszenia prawa, wyrok może być prawidłowy (postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, nie publ.). Skarżący, powołując się na występowanie (w jego przekonaniu) w sprawie szeregu zagadnień prawnych na gruncie stosowanego przez Sąd drugiej instancji prawa w istocie sam sobie zaprzeczył, że Sąd ten dopuścił się oczywistego naruszenia tego prawa w powyższym rozumieniu oraz że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.461). [aw]