II CSK 167/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-26
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wpis prawa własności do księgi wieczystej, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, sąd powinien badać, czy orzeczenie było rażąco wadliwe, czy też wystarczy błędna wykładnia lub subsumpcja prawa?Ratio decidendi
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie odnosi się do spraw, w których rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa materialnego lub procesowego, lecz do spraw, w których zapadłe orzeczenie może być kwalifikowane jako bezprawne. Wadliwość orzeczenia musi być widoczna od razu, dla każdego przeciętnego prawnika.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego odmawiającego wpisu prawa własności do księgi wieczystej. Powołała się na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona rażącej wadliwości orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 167/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku K. R. przy uczestnictwie S. [x] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o wpis prawa własności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 1- 4 k.p.c.). W sprawie nie występują podstawy pozwalające na przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, mimo że pozwany powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to jest oczywistą zasadność skargi. W związku z tym zauważyć należy, że ta przesłanka nie odnosi się do spraw, w których rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej subsumcji czy wadliwej wykładni prawa materialnego lub procesowego, lecz do spraw, w których zapadłe orzeczenie może być kwalifikowane jako bezprawne. Taka ocena ma być przy tym dokonana wprost, bez wnikliwej analizy, ponieważ wadliwość orzeczenia musi być tu widoczna od razu, dla każdego przeciętnego prawnika. Potrzeba wyeliminowania z obrotu orzeczeń naruszających elementarne reguły porządku prawnego jest niewątpliwa. Rzeczą skarżącego było, więc wskazanie nie tylko konkretnych, naruszonych, jego zdaniem, przez sąd przepisów, ale przede wszystkim przytoczenie odpowiednich argumentów wyjaśniających, dlaczego te przepisy zostały w tak bezdyskusyjny sposób naruszone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2013 r., III SK 4/13, nie publ.). Uzasadnienie przez skarżącego tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do wniosku o jej wystąpieniu. Nie uwzględnia i nie odnosi się bowiem do ukształtowanego poglądu, że powództwo przewidziane w art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, do którego sąd wieczystoksięgowy odesłał skarżącą celem uzyskania podstawy wpisu jej prawa własności nieruchomości, istotnie jest jedyną drogą umożliwiającą trwałe i skuteczne, wobec wszystkich, obalenie domniemania ustanowionego w art. 3 tej ustawy, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Podważanie tych domniemań jest oczywiście możliwe także w innych postępowaniach, w których rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań (lub obrony przed nimi), a więc i w procesie windykacyjnym,
3 w którym skarżąca uzyskała wyrok nakazujący pozwanemu wydanie jej nieruchomości, jednak skutki obalenia domniemania ograniczają się tylko do tego postępowania i jego stron, a wyrok nakazujący wydanie gruntu nie uzasadnia zmiany treści wpisów figurujących w księdze. Podstawą skorygowania stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej jest wyrok natomiast wydany w wyniku uwzględnienia powództwa przewidzianego w art. 10 ust. 1 u.k.w.h. co zresztą wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego przytoczonego przez skarżącego w skardze kasacyjnej in fine; w żadnym z tych orzeczeń Sąd Najwyższy nie stwierdził, że ustalania zawarte w uzasadnieniu wyroku mogą być podstawą wpisu prawa w księdze wieczystej. Mając na uwadze powyższe należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- II CSK 225/19 2019-11-12Czy skarga kasacyjna w sprawie wpisu do księgi wieczystej, dotycząca uzgodnienia stanu nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywist…
- I CSK 3619/24 2025-04-23Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od wpisu w księdze wieczystej może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący podnoszą zarzuty dotyczące prawomocności postanowienia o…
- IV CSK 545/15 2016-02-11Czy w sprawie o wpis do księgi wieczystej, w której Sąd Okręgowy uchylił wpis prawa współwłasności i oddalił wniosek, istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na oczywiste uzasadnienie naru…
- IV CSK 193/18 2018-10-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o wpis do księgi wieczystej, podnosząca zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności naruszeń…
- III CSK 247/14 2014-10-29Czy w sytuacji, gdy decyzja administracyjna stanowiąca podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej została uchylona przez sąd administracyjny, istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze wz…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 10 ust. 1art. 3art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy