II CSK 173/14

WyrokIzba Cywilna2014-10-08

Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia sądu drugiej instancji, zarzucająca naruszenie przepisów o nieważności postępowania wynikające z wadliwego składu sądu pierwszej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli decyzja o przeniesieniu sędziego zapadła przed podjęciem uchwały Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut nieważności postępowania z powodu wadliwego składu sądu pierwszej instancji nie uzasadnia przyjęcia skargi. Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego, decyzje o przeniesieniu sędziego wydane przed podjęciem tej uchwały, podpisane przez sekretarzy lub podsekretarzy stanu, są skuteczne. Ponieważ przeniesienie sędziego w niniejszej sprawie nastąpiło przed podjęciem uchwały SN, zarzut nieważności nie mógł być skutecznie podniesiony.
Stan faktyczny
Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia sądu rejonowego w sprawie o rozgraniczenie. Zarzuciła naruszenie przepisów o nieważności postępowania, wskazując na wadliwy skład sądu pierwszej instancji, który miał orzekać w obecności sędziego przeniesionego na inne miejsce służbowe decyzją podsekretarza stanu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 173/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku A. S. i P. S. przy uczestnictwie W. D. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I […] Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Uczestniczka W. D. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 września 2013 r., oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. (VII Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w S.) z dnia 25 kwietnia 2013 r., wydanych w sprawie o rozgraniczenie z wniosku A. S. i P. S.. Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia posiłkując się dwoma kryteriami z art. 153 k.c. W części od słupka metalowego do końca nieruchomości w kierunku strugi przyjął kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania, zaś w części od wjazdu od strony ul. […] do słupka metalowego – granicę ustalił przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności ustalonych w sprawie. Uczestniczka oparła skargę na podstawie z art. 3983§ 1 pkt 2 k.p.c. i zarzuciła naruszenie art. 379 pkt 4 w zw. z art. 378 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c., art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 233 § 2 i art. 391 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżąca wnosiła we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jej zdaniem wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd drugiej instancji rażąco naruszył art. 378 § 1 k.p.c., wyrażający obowiązek wzięcia pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania, która w niniejszej sprawie wynikała ze sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W składzie Sądu 3 Rejonowego orzekającego w pierwszej instancji brał udział sędzia, który został przeniesiony na inne miejsce służbowe decyzją podsekretarza stanu wydaną na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2013 r. poz. 427 ze zm.). Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że przedstawiony przez skarżących problem został rozstrzygnięty w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-4110-4/2013 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49). Sąd Najwyższy wskazał, że w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu. Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy zastrzegł, że wykładnia dokonana w tej uchwale wiąże od chwili jej podjęcia, co oznacza, iż nie ma ona zastosowania do decyzji Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego wydanych na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 w zw. z art. 75 § 3 Pr. o u.s.p. przed jej podjęciem. Zgodnie z tym stanowiskiem, wszystkie decyzje wydane przed podjęciem uchwały, podpisane przez sekretarzy lub podsekretarzy stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, należy uznać za skuteczne, niewymagające jakichkolwiek aktów konwalidacyjnych lub konwalescencyjnych. Przytoczona przez skarżących przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ przeniesienie sędziego sądu rejonowego nastąpiło na początku 2013 r., a więc przed podjęciem uchwały przez pełny skład Sądu Najwyższego. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Z przytoczonych względów należało odmówić jej przyjęcia do merytorycznego rozpatrzenia (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 153 KCart. 3983§ 1 pkt 2 KPCart. 379 pkt 4art. 378 § 1art. 13 § 2 KPCart. 386 § 2 KPCart. 233 § 2art. 391 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 378 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy