II CSK 212/15
WyrokIzba Cywilna2015-12-02
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczące zależności między konstytucyjną ochroną własności a zastrzeżeniem prawa własności dróg na rzecz Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że autor skargi nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sformułowane przez pełnomocnika powoda pytania miały charakter retoryczny lub nie były poparte argumentami świadczącymi o rozbieżnościach interpretacyjnych, a także nie uwzględniały definicji drogi ekspresowej zawartej w ustawie o drogach publicznych.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego powództwo o wydanie nieruchomości. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparł na przesłance istotnego zagadnienia prawnego, kwestionując status prawny pasa drogowego i jego własność. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do przyjęcia skargi, uznając argumentację powoda za niewystarczającą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 212/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa P. M. przeciwko B. Spółce Europejskiej Oddział w Polsce z siedzibą w K. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie Oddział w Szczecinie o wydanie nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II Ca 1007/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocnik powoda P. M. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 września 2014 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadniając występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego pełnomocnik powoda wskazał na potrzebę „rozstrzygnięcia zależności między konstytucyjną gwarancją ochrony własności (art. 21 Konstytucji) oraz przyznanych przez Konstytucję praw podmiotowych (art. 64), a zastrzeżeniem prawa własności dróg na rzecz Skarbu Państwa (art. 2a ust. 1) i wyłączeniem ich przez to z obrotu”. Istotne zagadnienie prawne autor skargi kasacyjnej sprowadził nadto do pytania: „czy pas drogowy lub niektóre z jego obiektów i urządzeń bez wyjątku muszą stanowić własność Skarbu Państwa w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 2a ust. 1)?”. Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r. IV CSK 53/2013, nie publ.). Wskazanie zagadnienia prawnego powinno nastąpić przez
3 określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Tych wymagań autor skargi kasacyjnej nie spełnił. Pełnomocnik powoda, ograniczając się do sformułowania wielozdaniowych pytań, w istocie nie przeprowadził żadnego pogłębionego wywodu prawnego dla wykazania, że jego wątpliwości stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Pierwsze ze sformułowanych pytań podnoszące wątpliwości natury konstytucyjnej jest w istocie pytaniem retorycznym, ponieważ na tle wskazanych postanowień Konstytucji autor skargi kasacyjnej nie przedstawił pytania, którego rozstrzygnięcie miałoby znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Drugie z przedstawionych w skardze pytań, dotyczące „statusu prawnego pasa drogowego i umieszczonych w nim urządzeń, w tym Miejsca Obsługi Podróżnych”, również nie stanowi zagadnienia prawnego w przywołanym powyżej rozumieniu, ponieważ pełnomocnik powoda nie przedstawił argumentów, które mogłyby świadczyć o możliwych rozbieżnościach interpretacyjnych. Nie spełnia tego wymagania zawarty w skardze kasacyjnej wywód dotyczący pojęcia drogi publicznej oraz pasa drogowego, skoro autor skargi kasacyjnej nie uwzględnił definicji drogi ekspresowej z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2015 poz. 460 - tekst jednolity z późn. zm.) zgodnie z którą droga ekspresowa, będąca drogą krajową zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, obejmuje również urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów oraz przesyłek. Brak było więc podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Na wniosek Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
4
Powiązane orzeczenia
- V CSK 525/19 2020-06-02Czy przedstawiona przez skarżącego kwestia dotycząca zapewnienia odpowiedniego dostępu dla nieruchomości, która utraciła dotychczasowy dojazd, stanowi istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uz…
- I CSK 3900/23 2024-07-23Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesione zagadnienie prawne jest istotne, a zarzuty dotyczące oczywistej zasadności skargi są uzasadnione?
- I CSK 4440/22 2023-03-16Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub czy doszło do oczywistego naruszenia prawa?
- II CSK 343/17 2017-11-28Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania…
- IV CSK 722/13 2014-05-28Czy uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparte na twierdzeniu o oczywistej zasadności skargi lub występowaniu istotnego zagadnienia prawnego, spełnia wymogi określone w art. 3989 § 1 k.p.c.…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 21art. 64art. 2a ust. 1art. 4 pkt 10art. 5 ust. 1art. 98 § 1art. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy