II CSK 220/21

WyrokIzba Cywilna2021-12-14

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie obowiązków operatora systemu przesyłowego w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym konserwacja i eksploatacja sieci przesyłowej na gruntach leśnych, przy braku wpływu na prowadzenie gospodarki leśnej, należy uznać za działalność gospodarczą skutkującą koniecznością uiszczenia podatku od nieruchomości zamiast podatku leśnego, w świetle przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Zagadnienie to nie miało charakteru abstrakcyjnego, nie było nierozstrzygnięte w orzecznictwie ani nie wymagało pogłębionej wykładni. Sąd podkreślił, że kwestie wykładni przepisów podatkowych i określenia rodzaju obciążenia podatkowego należą do właściwości organów podatkowych i sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, które miało obejmować podatek od nieruchomości zamiast podatku leśnego. Pozwana Spółka Akcyjna wniosła skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji prawnej działalności operatora systemu przesyłowego na gruntach leśnych i związanych z tym obowiązków podatkowych. Sąd Okręgowy wydał wyrok, od którego pozwana wniosła skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 220/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Nadleśnictwa […] przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej w K. o zapłatę , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt VII Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii 2 przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawiła w formie pytania: „czy wykonywanie obowiązków operatora systemu przesyłowego zgodnie z treścią art. 9C ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetycznego (tekst jedn. Dz.U. 2020 poz. 833) w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, w szczególności poprzez konserwację i eksploatację sieci przesyłowej na gruntach leśnych, wobec braku wpływu na prowadzenie gospodarki leśnej w sposób dotychczasowy tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz. U. poz. 1588), w świetle obowiązujących w 2018 r. ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 788 ze zm.) oraz ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1821), należy uznać za prowadzenie działalności gospodarczej, skutkującej koniecznością uiszczenia przez Lasy Państwowe podatku od nieruchomości, a nie podatku leśnego”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi 3 pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Zagadnienie sformułowane przez pozwaną nie ma powyższych cech. O tym, w jaki sposób należy wyłożyć przepisy podatkowe, a w konsekwencji o tym, jakiego rodzaju obowiązek podatkowy w konkretnych okolicznościach ciąży na podatniku, wypowiadają się wiążąco organy podatkowe pod kontrolą sądów administracyjnych. Do tych organów należało zatem wyłożenie pojęcia „prowadzenie działalności gospodarczej”, użytego w ustawie z 28 września 1991 r. o lasach oraz w ustawie z 30 października 2002 r. o podatku leśnym, a to w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz.U. poz. 1588) powód miał odprowadzać od gruntów wykorzystywanych przez pozwaną podatek leśny czy podatek od gruntów zajętych pod działalność gospodarczą. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że właściwe organy uznały, iż powód w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018 r. zobowiązany jest do zapłacenia za grunty wykorzystywane w sposób, o którym mowa wyżej, podatku według stawki właściwej dla gruntów zajętych pod działalność gospodarczą, taki podatek został od niego pobrany i nie podlegał zwrotowi jako pobrany nienależnie. W świetle umowy łączącej strony o zakresie zobowiązań pozwanej w stosunku do powoda z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości znaczenie ma to, jakim podatkiem powód został obciążony. Pozwana zobowiązana była bowiem do zapłacenia powodowi wynagrodzenia obliczonego corocznie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat, ponoszonych przez powoda od części nieruchomości, z której jego korzystanie jest ograniczone w związku z wykonywaniem przez pozwaną uprawnień składających się na służebność przesyłu. Nie wynika z tego ustalenia, żeby uzgodnienia stron dotyczyły konkretnego rodzaju podatku, którym powód będzie obciążony. Wezwanie pozwanej do zapłacenia wynagrodzenia obejmującego podatek w stawce podatku od nieruchomości zajętej pod prowadzenie działalności gospodarczej, zamiast 4 stawce podatku leśnego, skoro powód odprowadził od gruntów zajętych przez pozwaną taki właśnie podatek, nie pozostaje w kolizji z postanowieniem umownym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 9C ust. 2art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy