II CSK 247/15

WyrokIzba Cywilna2015-12-04

Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność notariusza polegająca na doręczeniu oświadczenia o skorzystaniu z prawa wykupu, wykonana na zlecenie strony, bez jej wyraźnego umocowania do złożenia tego oświadczenia, jest ważna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki do jej uwzględnienia. Wskazano, że czynność notariusza polegająca na doręczeniu oświadczenia o skorzystaniu z prawa wykupu, wykonana na zlecenie strony, stanowi jedynie techniczną czynność doręczenia, a nie czynność prawną polegającą na złożeniu oświadczenia woli. Argumenty o naruszeniu prawa materialnego przez nieuwzględnienie przepisów dotyczących umocowania nie przekonują o jednoznacznej trafności zarzutów, gdy ustalenia faktyczne wskazują na prawidłowe doręczenie oświadczenia.
Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia nieważności oświadczenia pozwanej o nabyciu nieruchomości w trybie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Oświadczenie to zostało złożone przez pozwaną w formie aktu notarialnego i doręczone powódce przez notariusza w terminie. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając oświadczenie za ważne, mimo że zostało doręczone przez notariusza bez wyraźnego umocowania pozwanej do złożenia tego oświadczenia. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 247/15 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziałowi Terenowemu w W. Filii w Ł. o ustalenie nieważności umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I ACa 747/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powódka „B.” sp. z o.o. w B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2014 r., oddalającego jej apelację od oddalającego jej powództwo wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 marca 2014 r. Powódka w powództwie skierowanym przeciwko pozwanej A. Oddziałowi Terenowemu w W. Filii w Ł. domagała się ustalenia nieważności czynności prawnej - oświadczenia złożonego przez pozwaną w dniu 16 października 2003 r. o nabyciu nieruchomości objętych umową darowizny zawartą pomiędzy powódką a darczyńcą F. sp. z o.o. w dniu 22 września 2003 r. w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (w wersji pierwotnej - Dz.U. Nr 64, poz. 592). Sądy obu instancji (w wyniku powtórnego rozpoznania sprawy) stwierdziły ważne złożenie przez pozwanego w formie aktu notarialnego oświadczenia o wykonaniu prawa wykupu nieruchomości, doręczonego z zachowaniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 598 § 2 k.c. przez notariusza drogą pocztową na ujawniony w rejestrze adres powódki. Sądy nie podzieliły stanowiska skarżącej, że złożenie oświadczenia było nieważne, ponieważ w terminie dokonał go notariusz bez wyraźnego umocowania pozwanej, a nie sama pozwana. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 61 § 1 k.c., art. 104 k.c., art. 598 § 2 k.c. i art. 4 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego powódka domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest 3 ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę przyjęcia i rozpatrzenia jej skargi przesłanką przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadnością tej skargi, którą upatrywała w niebudzącym - jej zdaniem - wątpliwości naruszeniu wskazanych w podstawie skargi przepisów materialnoprawnych, prowadzącym do przyjęcia ważności czynności notariusza polegającej na złożeniu powódce oświadczenia o skorzystaniu z prawa wykupu przez pozwanego, mimo braku umocowania go do tej czynności. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność swojej skargi, przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa, prowadzącym do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). Wniosek powódki nie spełnia tych wymagań. Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych wynika, że notariusz wykonał jedynie za pozwanego techniczną czynność doręczenia powódce oświadczenia złożonego przez pozwanego w formie aktu notarialnego, nie zaś czynność prawną polegającą na złożeniu oświadczenia woli. W świetle tych ustaleń argumenty o oczywistym naruszeniu prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie wskazanych w skardze przepisów nie przekonują o jednoznacznej trafności podniesionych zarzutów. W związku z tym nie wystąpiła powołana przez skarżącą podstawa przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powódki do rozpatrzenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 1art. 598 § 2 KCart. 61 § 1 KCart. 104 KCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy