II CSK 253/13
WyrokIzba Cywilna2013-12-09
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zwrotu bonifikaty udzielonej byłemu najemcy mieszkania komunalnego, w przypadku zbycia nieruchomości przez pierwszego nabywcę przed upływem karencji i jego śmierci, przechodzi na spadkobierców?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek zwrotu bonifikaty wynika z ustawy i konkretyzuje się wraz z zaistnieniem sytuacji faktycznej przewidzianej w art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Jeżeli pierwszy nabywca lokalu, który skorzystał z bonifikaty, zbędzie go przed upływem karencji, a następnie umrze, zobowiązanie do zapłaty długu z tytułu zwrotu bonifikaty przechodzi na spadkobierców na zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanej E. G. tytułem zwrotu bonifikaty udzielonej byłemu najemcy mieszkania komunalnego. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, argumentując konieczność wykładni art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię odpowiedzialności spadkobierców za obowiązek zwrotu bonifikaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążania pozwanej kosztami zastępstwa prawnego w instancji kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 253/13 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa Gminy Miasta S. przeciwko E. G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami zastępstwa prawnego na rzecz powódki w instancji kasacyjnej.
2 UZASADNIENIE Skarżąca uzasadniała wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania koniecznością dokonania autorytatywnej wykładni art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami (Dz. U. 2004 r., Nr 261, ze zm.). Odnosząc się do tego wniosku, trzeba stwierdzić, że przepis art. 68 ust. 2 u.g.n. był przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego, w tym uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 11 kwietnia 2008 r., III CZP 130/07 (OSNC 2008, nr 10, poz. 108). Z najnowszych judykatów należy wskazać wyroki z dnia 7 lipca 2011 r., II CSK 683/10, z dnia 15 września 20011 r., II CSK 728/10,z dnia 25 listopada 2011 r., II CSK 111/11, czy z dnia 25 listopada 20112 r. II CSK 103/11. Kwestia odpowiedzialności spadkobierców za obowiązek zwrotu bonifikaty udzielonej byłemu najemcy mieszkania komunalnego, którą eksponuje się w skardze, została bardzo szeroko omówiona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2010 r. III CZP 102/10. W uchwale tej Sąd Najwyższy rozważał sytuacje prawną sprzed zmiany tego przepisu, dokonanej ustawą z dnia 22 września 2004 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1492), a więc taką, jaka zachodzi w niniejszej sprawie. W uchwale tej stwierdził, powołując się na wcześniejsze wypowiedzi Sądu Najwyższego, że źródłem obowiązku zwrotu bonifikaty jest przepis ustawy. Obowiązek ten konkretyzuje się wraz z zaistnieniem sytuacji faktycznej przewidzianej w art. 68 ust. 2 u.g.n., tj., gdy nabywca nieruchomości za obniżoną cenę zbędzie ją lub wykorzysta na cel nie związany z udzieleniem bonifikaty. O zakresie uprawnień i obowiązków spadkodawcy, które przejdą na jego spadkobiercę decyduje stan istniejący w dacie otwarcia spadku. Jeżeli pierwszy nabywca lokalu, który skorzystał z bonifikaty, zbędzie go przed upływem karencji, a następnie umrze, zobowiązanie do zapłaty długu z tytułu zwrotu bonifikaty przechodzi na spadkobierców na zasadach wynikających z odpowiedzialności za długi spadkowe.
3 Tak więc zgłaszane w skardze kasacyjnej wątpliwości prawne zostały już w orzecznictwie wyjaśnione, co uzasadnia odmowę przyjęcia jej do rozpoznania (art. 398 § 2 k.p.c.) Uwzględniając trudną sytuację materialną pozwanej, na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpiono od obciążania jej kosztami zastępstwa prawnego w instancji kasacyjnej. aw es
Powiązane orzeczenia
- II CSK 134/11 2011-11-25Czy obowiązek zwrotu bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego, wynikający z art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 24 sierpnia 2007 r., obci…
- V CSKP 62/21 2021-06-30Czy spadkobierca pierwotnego nabywcy lokalu mieszkalnego, który nabył lokal w drodze spadkobrania, a następnie go zbył, jest zobowiązany do zwrotu bonifikaty udzielonej pierwotnemu nabywcy?
- III CZP 102/10 2010-12-17Czy obowiązek zwrotu kwoty odpowiadającej udzielonej bonifikacie po waloryzacji, przewidziany w art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obciąża spadkobiercę pierwotnego nabywcy, który zbył lokal przed upływe…
- V CSK 461/07 2008-02-07Czy obowiązek zwrotu bonifikaty uzyskanej przy nabyciu lokalu mieszkalnego od gminy, w przypadku zbycia tego lokalu przez osobę bliską pierwotnemu nabywcy przed upływem terminu ustawowego, obciąża tę osobę bliską na pods…
- I CSK 167/15 2016-03-11Czy w przypadku zbycia lokalu mieszkalnego nabytego z bonifikatą, obowiązek zwrotu bonifikaty powstaje, gdy środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na zakup innych lokali mieszkalnych, ale z uchybieniem terminu określon…
Powołane przepisy
art. 68 ust. 2art. 398 § 2 KPCart. 102 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy