II CSK 272/15
WyrokIzba Cywilna2015-12-09
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastrzeżenie formy pisemnej dla zmiany umowy obejmuje zlecenie dodatkowych prac, a jakie są konsekwencje niezachowania formy pisemnej dla zmiany umowy między przedsiębiorcami, gdy nie wskazano sankcji za jej naruszenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że prace dodatkowe mają charakter akcesoryjny wobec prac głównych i ich zlecenie stanowi zmianę umowy głównej, co powinno być objęte zastrzeżeniem formy pisemnej. Kwestia konsekwencji niezachowania formy pisemnej dla zmiany umowy między przedsiębiorcami nie wymagała wyjaśnienia w kontekście tej sprawy, gdyż strony przewidziały sankcję ad solemnitatem dla niezachowania formy pisemnej.Stan faktyczny
Powódka (M. Spółka z o.o.) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, domagając się zapłaty. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii zakresu pactum de forma w kontekście zlecania dodatkowych prac oraz konsekwencji niezachowania formy pisemnej dla zmiany umowy między przedsiębiorcami. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 272/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I ACa 319/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na występowanie na jej tle dwóch istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze z nich ma dotyczyć zakresu pactum de forma: czy zastrzeżenie formy co do zmiany umowy obejmuje zlecenie dodatkowych prac. Kwestia ta nie budzi wątpliwości - prace dodatkowe mają charakter akcesoryjny względem prac głównych, zatem ich zlecenie jednoznacznie stanowi zmianę umowy głównej przez rozszerzenie obowiązków obu jej stron. Zupełnie wyjątkowo ad casum, gdyby przemawiał za tym charakter prac dodatkowych, można by je uznać za odrębne. Kwestia ta nie wymaga zatem wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Drugie zagadnienie dotyczy tego, jakie są konsekwencje zastrzeżenia w umowie między przedsiębiorcami formy pisemnej bez wskazania sankcji za jej naruszenie, skoro z art. 74 § 3 k.c. wynika, że sankcja zastrzeżenia formy pisemnej dla celów dowodowych nie znajduje zastosowania. Kwestia ta nie wymaga jednak wyjaśnienia na tle tej sprawy. Spór między stronami dotyczy bowiem wynagrodzenia za roboty dodatkowe. Tymczasem w odniesieniu do zmiany umowy, skoro co do zasady tak trzeba traktować rozszerzenie zakresu świadczeń stron, a nie jako samodzielny stosunek prawny, strony wyraźnie przewidziały sankcję dla niezachowania formy pisemnej - ad solemnitatem. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 914/24 2025-05-20Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie oczywistej zasadności, gdy kwestia dopuszczalności ustnych lub per facta concludentia zmian umowy pisemnej, mimo braku zastrzeżenia fo…
- II CSK 774/16 2017-05-17Czy odstąpienie od umowy zawartej w formie pisemnej między przedsiębiorcami może nastąpić przez czynności faktyczne, a jeśli tak, czy wymaga to pisemnego oświadczenia?
- III CSK 8/21 2021-06-28Czy dorozumiana zmiana porozumienia co do formy czynności prawnej (art. 76 k.c.) przez sposób dalszego postępowania stron, w tym odmienny sposób wykonania zobowiązania niż pierwotnie uzgodniono, może stanowić podstawę do…
- I CSK 3644/24 2026-07-23Czy w sytuacji, gdy strony zawarły umowę o świadczenie usług doradztwa podatkowego, a następnie jedna ze stron zapłaciła wynagrodzenie, można uznać umowę za nieważną z powodu niezachowania formy pisemnej zastrzeżonej dla…
- I CSK 91/24 2024-10-24Czy w świetle przepisów o umowie o roboty budowlane, zawarcie umowy dodatkowej bez zachowania formy pisemnej uprawnia wykonawcę do zapłaty wynagrodzenia za roboty dodatkowe, zwłaszcza gdy umowa pierwotna wykluczała zamów…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 74 § 3 KC§ 1§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy