II CSK 272/17

Sygn. akt II CSK 272/17 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa K.G. i M.K. przeciwko Miastu i Gminie K. (uprzednio Gmina K. ) o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powódek na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje adw. R.J. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł powiększoną o stawkę podatku VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódkom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości 2 orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powódek K.G. i M.K. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 czerwca 2016 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Uzasadniając oczywistą zasadność skargi kasacyjnej pełnomocnik powodów wskazał, że Sąd drugiej instancji zaaprobował opinię biegłego - przyjętą bez sporządzenia operatu szacunkowego - o braku spadku wartości nieruchomości powódek. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Szczegółowa analiza sprawy oraz skargi kasacyjnej doprowadziła Sąd Najwyższy do wniosku, że powołana przesłanka nie została wykazana. Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest roszczenie zgłoszone przez powódki, szacowania wartości nieruchomości może dokonywać rzeczoznawca majątkowy, przestrzegając przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należało jednak zauważyć, że w przedmiotowej 3 sprawie nie było potrzeby sporządzenia operatu szacunkowego w celu ustalenia spadku wartości nieruchomości, skoro z materiału sprawy, stanowiącego podstawę ustaleń dokonanych przez Sąd Apelacyjny wynika, że nie wystąpiły przyczyny prowadzące do spadku wartości nieruchomości. Takiego ustalenia Sąd ten dokonał na podstawie dowodu z opinii biegłego. Kontrola Sądu Najwyższego w zakresie zasadności oceny dowodów, podjętej przez sąd meriti jest wyłączona (art. 3983 § 3 k.p.c.). Należało więc przyjąć, że przedstawione w skardze zarzuty w istocie zmierzały do zakwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, nie zaś wykazania, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) Odnośnie do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. podnieść należy, że przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym nie zaś faktycznym albo wynikającym z twierdzonych przez skarżącego uchybień Sądu, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Istotne zagadnienie prawne autor skargi kasacyjnej sprowadził do pytania, „czy roszczenie odszkodowawcze właściciela nieruchomości z tytułu bezprawnego oddziaływania na jego nieruchomość wywołanego złym stanem technicznym obiektu budowlanego jest wyłączone wobec przysługującego mu roszczenia negatoryjnego, a w razie odpowiedzi twierdzącej, czy roszczenie takie może być realizowane na drodze administracyjnej o wydanie decyzji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego”. Pytanie sformułowanie w skardze kasacyjnej tych wymagań nie spełnia, ponieważ abstrahuje od ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz adekwatnej do tego stanu faktycznego argumentacji powołanej przez oba orzekające Sądy. Przedstawione w skardze kasacyjnej pytanie opiera się na założeniu, że na 4 skutek „niezgodnego z przepisami i projektem ukształtowania drogi publicznej” miał miejsce spadek wartości nieruchomości. Ta okoliczności - jak już podkreślono - nie została jednak w sprawie wykazana. Z tego względu kwestia wskazana w sformułowanym pytaniu nie mogłaby być rozstrzygana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pełnomocnika pozwanego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódkom z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 2 i 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1714). jw