II CSK 313/17

Sygn. akt II CSK 313/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa E. z siedzibą w R. (Niemcy) przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Izby Celnej w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej oraz skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej strony powodowej oraz skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa, 2) zasądza od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz powoda E. z siedzibą w R. (Niemcy) kwotę 192 825,43 złotych z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Sprawa dotyczyła szkody, jaką poniósł powód na skutek niezgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej przez uznanie za nieprawidłowe zgłoszenie celne, 2 przez co naruszony został art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 12 ust. 3 władzy publicznej przez uznanie za nieprawidłowe rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Podstawą odpowiedzialności był art. 4171 § 2 k.c. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego oraz apelację strony powodowej w części oddalającej powództwo, wskazując na to, że stan faktyczny w sprawie był co do zasady niesporny, a jego ocena prawna prawidłowa. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 12 ust. 2 oraz art. 12 ust. 6 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie; art. 321 k.p.c. przez skompensowanie stronie powodowej szkody związanej z innymi podstawami faktycznymi niż wykazywane w toku procesu; art. 4421 § 1 k.c. przez błędną wykładnię i niezastosowanie; art. 417 § 1 w związku z art. 361 § 1 i art. 6 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej powód zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 278 § 1 w związku z art. 286 k.p.c. przez nieuwzględnienie wniosku powoda o dopuszczenie opinii innego biegłego; naruszenie art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. oraz art. 233 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda Skarb Państwa zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o odrzucenie tej skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania lub oddalenia skargi w całości, z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargi kasacyjne pozwanego i strony powodowej nie mogły zostać przyjęte do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 3981 § 1 k.p.c. 3 We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania Prokuratoria Generalna RP w imieniu pozwanego Skarbu Państwa powołała się na oczywistą zasadność skargi, która miała wynikać z oparcia wyroku Sądu Apelacyjnego na czterech rozumowaniach sprzecznych z logiką formalną, to znaczy: przyjęciu, że przed 8 czerwca 2012 r. powódka nie wiedziała o pozwanym jako osobie odpowiedzialnej za szkodę, mimo że w 2010 r. złożyła pozew przeciw pozwanemu o te same szkody, co zasądzone; przyjęciu, że pozwany może w jakikolwiek sposób udowodnić, że ktoś czymś nie dysponuje (powódka nie dysponuje towarem); przyjęciu, że z faktu zajęcia towaru wprowadzonego do Polski wynika obowiązek kompensacji szkody związanej z innymi towarami; przyjęciu, że z faktu, iż wiążąca informacja taryfowa wiąże w odniesieniu do jednej partii towaru wynika, że powódka mogłaby na jej podstawie sprowadzać dowolne ilości towarów, bez względu na ich właściwości fizykochemiczne. Z kolei, we wniosku strony powodowej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołany został art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i wystąpienie zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do dwóch pytań: czy można skutecznie kwestionować opinię biegłego w sytuacji braku zastrzeżeń co do kwalifikacji biegłego, wysokiego stopnia przygotowania praktycznego i teoretycznego, a opinia jest wadliwa; czy dokument złożony w toku postępowania sądowego przez stronę, „który jedynie pośrednio stwierdza pewien fakt można uznać za wiążący dokument ten fakt prawny tworzący?" Ponadto skarżący z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wskazał na oczywistą zasadność skargi, „skoro Sąd II instancji naruszył przepis art. 278 § 1 w związku z art. 286 k.p.c. akceptując oddalenie przez Sąd I instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego w sytuacji kwestionowania przez powoda przyjętych przez biegłą założeń do wydania opinii...". Odnosząc się najpierw do wniosku strony pozwanej przypomnieć należy, że oczywista zasadność skargi musi wynikać z oczywistego naruszenia przepisów prawa, a nie z kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Do kwestionowania okoliczności wyłączonych z podstaw skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.) sprowadzają się podniesione okoliczności (są ułożone najpierw w cztery punkty, a następnie rozwinięte w trzy - A, B i C, włącznie z nieczytelną interpretacją rozporządzenia nr 2913/92). Nawet, gdyby 4 chcieć uznać podniesione argumenty za tak dalece istotne, że w drodze wyjątku należało mieć na uwadze naruszenie przepisów postępowania dowodowego, to w zarzutach skargi nie zostały w ogóle powołane odpowiednie przepisy procedury cywilnej. Z kolei, zaskarżenie wyroku Sądu Apelacyjnego, ograniczone do zarzutów naruszenia prawa materialnego nie odwołuje się w ogóle do podstawy prawnej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Mimo to oraz ze względu na nie sformułowanie żadnego zagadnienia prawnego, we wnioskach samej skargi kasacyjnej znalazło się żądanie rozpoznania skargi na rozprawie, a nie ma okoliczności, o której mowa w art. 39811 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Tak więc stwierdzić należy brak spełnienia we wniosku pozwanego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Z kolei we wniosku strony powodowej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania są przedstawione dwa zagadnienia prawne, a obok tego uzasadnia się oczywistość skargi, która dotyczy co do istoty tych samych kwestii, które znalazły się w tych pytaniach. Ze względu na oparcie skargi wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, zgłoszone zagadnienie prawne w postaci dwóch pytań odnosi się w rzeczywistości do postępowania dowodowego, a przez nie do ustaleń faktycznych. Jest to wyjście poza granice podstaw skargi kasacyjnej, o czym stanowią powołane już wcześniej przepisy procedury cywilnej. Naruszony również został przez skarżącego art. 3984 § 2 k.p.c., który wymaga odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, a nie włączenia go do uzasadnienia podstaw samej skargi. Z tego względu skarga kasacyjna jest na granicy jej odrzucenia. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należało na podstawie art. 3989 par. 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw