II CSK 323/19

WyrokIzba Cywilna2020-05-28

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z błędnej wykładni umowy ubezpieczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzucana oczywista zasadność nie wynika z niewątpliwej i widocznej na pierwszy rzut oka sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni. Wykładnia oświadczeń woli, nawet jeśli błędna, nie zawsze uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej, jeśli nie opiera się na rażących błędach lub braku dostatecznej analizy faktów sprawy.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej powództwo o zapłatę. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z błędnej wykładni umowy ubezpieczenia przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 323/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko C. S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I AGa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącej na rzecz pozwanej kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powódki B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 stycznia 2019 r., I AGa (…), Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie 2 i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na podstawie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100 oraz z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Zdaniem skarżącego, o oczywistej zasadności wniesionej skargi przesądza dokonanie przez Sąd Apelacyjny błędnej wykładni umowy ubezpieczenia, prowadzące do odmowy zasądzenia świadczenia z tego tytułu na rzecz powódki. Wskazano w szczególności na dokonanie interpretacji umowy na korzyść ubezpieczyciela (pozwanej), a równocześnie na naruszenie w tym zakresie art. 65 k.c. w powiązaniu z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 895 – dalej jako „ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej”). Twierdzenia te nie pozwalają jednak uznać, by skarga kasacyjna była uzasadniona w stopniu oczywistym. Wykładnia oświadczeń woli zawartych w umowie ubezpieczenia, na tle okoliczności towarzyszących jej zawarciu i późniejszemu wykonywaniu, była już przedmiotem pogłębionych uwag Sądu 3 Apelacyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Reguły wykładni oświadczeń woli wynikające z art. 65 k.c., opierają się na kryteriach otwartych, które wymagają uszczegółowienia przez sąd na gruncie konkretnych okoliczności sprawy. Sposób zastosowania tych reguł jest uzależniony w znacznej mierze od decyzji sądu meriti i powinien podlegać kontroli kasacyjnej jedynie w razie interpretacji oświadczeń woli w oparciu o oczywiście błędne przesłanki lub bez dostatecznej analizy faktów sprawy. Na tle argumentacji przedstawionej przez Sąd Apelacyjny, nie można stwierdzić, by wykładnia umowy została dokona z rażącymi błędami, które odpowiadałyby przesłance oczywistej zasadności w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Na tego rodzaju oczywiste błędy, związane z zastosowaniem art. 65 k.c. nie wskazuje także w wyraźny sposób uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie można także dostrzec, by Sąd Apelacyjny dokonał wykładni umowy ubezpieczenia w oczywisty sposób na niekorzyść ubezpieczającego, naruszając tym samym art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie sformułowano przy tym bardziej konkretnych argumentów, które przemawiałyby za dokonaniem takiej wykładni umowy. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 65 KCart. 15 ust. 5art. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy