II CSK 326/11
WyrokIzba Cywilna2012-02-10
Skład orzekający: Marian Kocon, Józef Frąckowiak, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd powszechny w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest związany ostateczną decyzją administracyjną o charakterze deklaratoryjnym (komunalizacyjną)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd powszechny w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości, ujawnionego w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z przepisami wprowadzającymi ustawę o samorządzie terytorialnym, jest związany tą decyzją. Błędne jest stanowisko, że sąd jest władny samodzielnie ustalić rzeczywisty stan prawny nieruchomości wbrew osnowie takiej decyzji.Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie jego udziałów w nieruchomości w miejsce dotychczasowego wpisu Gminy Ł. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, przyjmując, że decyzje administracyjne o charakterze deklaratoryjnym nie wiążą sądu w takiej sprawie. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 326/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Z. J. przeciwko Gminie Ł. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2012 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 grudnia 2010 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy uzgodnił treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez nakazanie wpisania w dziale II bliżej określonej księgi wieczystej Z. J. w 4/8 częściach, E. G. w 1/8 części, A. B. w 1/8 części, M. W. w 1/8 części i D. J. w 1/8 części w miejsce miasta Ł. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że administracyjne decyzje o charakterze deklaratoryjnym, jakkolwiek brane pod uwagę, to jednak nie wiążą sądu powszechnego w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości. Skarga kasacyjna pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.; dalej: „u.k.w.h.”), art. 2 § 3 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasadnie zarzuca skarżąca, że błędnie Sąd Okręgowy przyjął, iż w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości sąd jest władny samodzielnie ustalić, jaki jest rzeczywisty stan prawny nieruchomości, chociażby to ustalenie pozostawało w sprzeczności z osnową ostatecznej decyzji administracyjnej, (komunalizacyjnej) wydanej zgodnie z art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zagadnienie czy administracyjne decyzje o charakterze deklaratoryjnym, jaką jest decyzja „komunalizacyjna”, wiążą sąd powszechny w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości zostało rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 października 2007 r., III CZP 46/07 (OSNC 2008, Nr 3, poz. 30). W uchwale tej wyrażone zostało stanowisko, że w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości - ujawnionego w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy
3 z dnia 10 maja 1990 r. - z rzeczywistym stanem prawnym, sąd jest związany tą decyzją. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela to stanowisko i celem uniknięcia zbędnych powtórzeń odwołuje się do motywów, którymi kierował się Sąd Najwyższy podejmując tę uchwałę. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5549/22 2023-04-19Czy sąd powszechny w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest związany ostateczną decyzją administracyjną stanowiącą podstawę wpisu do księgi wieczystej, nawet jeśli kwestion…
- II CSKP 1046/24 2025-04-15Czy sąd cywilny w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, opartym na ostatecznej decyzji komunalizacyjnej, jest związany tą decyzją i nie może badać przesłanek formalnych i mate…
- V CSK 51/11 2012-01-25Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy istnieją dwa sprzeczne tytuły własności nieruchomości (ostateczna decyzja administracyjna i prawomocny wyrok sądu), sąd jest związan…
- III CK 565/04 2005-05-12Czy sąd cywilny w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest związany ostateczną decyzją administracyjną, która stanowiła podstawę wpisu do księgi wieczystej, nawet jeśli inna ostat…
- III CSK 11/19 2019-10-23Czy sąd w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest związany ostateczną decyzją administracyjną komunalizującą nieruchomość, nawet jeśli dla tej samej nieruchomości prowadzone są d…
Powołane przepisy
art. 3983 KPCart. 10art. 2 § 3 KPCart. 18 ust. 1art. 5 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy