II CSK 340/14
WyrokIzba Cywilna2014-12-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zapłaty podatku rolnego od nieruchomości przez posiadacza samoistnego może stanowić podstawę do oddalenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, a także czy posiadanie zależne związane z prawem użytkowania nieruchomości może być oceniane na podstawie wielu elementów, a nie tylko jako kontynuacja typu posiadania poprzednika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie powstały istotne zagadnienia prawne wymagające rozstrzygnięcia. Stwierdzono, że fakt opłacania lub nieopłacania podatku od nieruchomości może być jedynie jednym z elementów świadczących o charakterze posiadania, a nie jego wyłącznym wyznacznikiem. Ponadto, ocena charakteru posiadania zależnego związanego z prawem użytkowania nieruchomości może być dokonywana na podstawie wielu czynników, a nie tylko poprzez pryzmat kontynuacji typu posiadania poprzednika.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy po rozpoznaniu apelacji zmienił to postanowienie i oddalił wniosek. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie przepisów prawa materialnego i wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące charakteru posiadania i wpływu braku zapłaty podatku rolnego na status posiadacza samoistnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 340/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku R. R. przy uczestnictwie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt VII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wnioskodawca R. R. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 12 grudnia 2013 r., w którym – po uwzględnieniu apelacji uczestnika postępowania – zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2013 r. i oddalono wniosek wnioskodawcy o stwierdzenie zasiedzenia (działki nr […] o pow. 0,30 ha). W skardze wnioskodawcy podnoszono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 336 k.c. w zw. z art. 172 § 2 k.c., art. 339 k.c., art. 254 k.c. i art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381). Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o zasiedzenie nieruchomości występują istotne zagadnienia prawne. Pierwsze z nich, to ustalenie, czy mimo że prawo użytkowania (art. 254 k.c.) jest prawem niezbywalny, to można przyjąć, iż posiadacz rzeczy, obejmujący ją w posiadanie od użytkownika, staje się automatycznie posiadaczem zależnym. Drugie zagadnienie to takie, czy posiadacz samoistny nieruchomości traci ten status posiadacza tylko ze względu na fakt niepłacenia podatku rolnego od nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnień orzeczeń obu Sądów meriti, treść skargi kasacyjnej wnioskodawcy przez zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o zasiedzenie – wbrew stanowisku skarżącego – nie powstała przesłanka do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziana w art. 3989 § 1 k.p.c. Fakt opłacania (lub nieopłacania) podatku od posiadanej nieruchomości przez jej posiadacza może stanowić jeden z wielu elementów świadczących o charakterze wykonywanego władztwa nad nieruchomością (posiadanie samoistne lub niesamoistne). Z ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy wynika, że podatek taki został zapłacony przez wnioskodawcę po raz pierwszy w styczniu 2001 r., natomiast brak było dowodów na to, aby wcześniej nastąpiły podobne
3 przejawy woli, wskazujące na zmianę (w wyrazie zewnętrznym) charakteru posiadania z zależnego na samoistne. W sprawie nie powstało też zagadnienie wskazane w pkt 3.1. wstępnej części skargi, ponieważ charakter posiadania poprzedniego posiadacza (posiadania zależnego związanego z prawem użytkowania nieruchomości jako ograniczonego prawa rzeczowego, art. 254 k.c.) może być oceniany na podstawie wielu elementów, a nie tylko jako ewentualna kontynuacja typu posiadania poprzednika (użytkownika). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyraźnie wskazano na to, że przy ocenie zewnętrznych działań gospodarczych wnioskodawcy Sąd pierwszej instancji pominął jednak inne czynności, które powinien czynić władający gruntem, aby być uznany za samoistnego posiadacza tego gruntu. Wskazano tam trafnie także na to, że małżeństwo E. i S. G. (użytkownicy gruntu) mogli skutecznie zrzec się swojego ograniczonego prawa rzeczowego jedynie wobec właściciela (Skarbu Państwa), dlatego prawnorzeczowy status działki nr […] (do śmierci użytkowników) mógł stanowić także element oceny tego, czy i ewentualnie od kiedy wnioskodawca mógł stać się posiadaczem samoistnym nieruchomości w rozumieniu art. 172 § 1 k.c. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 654/14 2015-07-23Czy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że rodzice wnioskodawcy nie byli samoistnymi posiadaczami działki nr 152/2, a jedynie jej użytkownikami, co wykluczało stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie?
- II CSKP 1249/22 2024-04-09Czy posiadanie nieruchomości rolnej, które początkowo wynikało z umowy dzierżawy, a następnie było kontynuowane bez uiszczania czynszu i z jednoczesnym kwestionowaniem statusu dzierżawcy, może zostać uznane za samoistne…
- I CSK 1517/24 2025-06-26Czy osoba, która ogranicza swoje czynności dotyczące nieruchomości do wykonywania prac polowych i chowu inwentarza, bez podejmowania czynności formalnych lub administracyjnych, może zostać uznana za samoistnego posiadacz…
- I CSK 40/06 2006-04-27Czy niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące samoistnego posiadania nieruchomości uzasadniają zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia?
- I CSK 7018/22 2023-08-09Czy opłacanie podatku od nieruchomości przez czas konieczny do zasiedzenia jest przesłanką przesądzającą o samoistności posiadania nieruchomości w świetle art. 172 § 1 k.c. i czy stanowi to istotne zagadnienie prawne wym…
Powołane przepisy
art. 336 KCart. 172 § 2 KCart. 339 KCart. 254 KCart. 3 ust. 1art. 12 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 172 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy