II CSK 354/20
WyrokIzba Cywilna2020-11-19
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osoby osadzonej, odbywającej karę w systemie terapeutycznym ze względu na upośledzenie umysłowe, prowadzi do nieważności postępowania w sytuacji, gdy osoba ta brała czynny udział w postępowaniu i była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie prowadzi per se do nieważności postępowania. Kluczowe jest to, czy osoba, dla której odmówiono ustanowienia pełnomocnika, mogła i brała czynny udział w postępowaniu. W niniejszej sprawie powód brał czynny udział w postępowaniu, a w postępowaniu przed sądem drugiej instancji był już reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, co wykluczało oczywistą zasadność skargi i nieważność postępowania.Stan faktyczny
Powód M. S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę. W toku postępowania domagał się ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu, wskazując, że jest osobą osadzoną i ma upośledzenie umysłowe. Sąd odmówił ustanowienia pełnomocnika. Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji, podnosząc, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu naruszyła jego prawa i doprowadziła do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 354/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Miejskiej Policji w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa (...), 1.odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2.zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje adw. J. S. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (...) kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej powoda dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołano się wyłącznie na oczywistą zasadność skargi, która ma wynikać z oczywistego naruszenia przepisów postępowania mającego prowadzić do nieważności postępowania. Skarżący tego oczywistego naruszenia upatruje w nieustanowieniu dla powoda pełnomocnika z urzędu, mimo jego wniosków w tej sprawie, w sytuacji, gdy powód jest osobą osadzoną, a do tego odbywającą więzienie w systemie terapeutycznym ze względu na upośledzenie umysłowe. Trzeba jednak stwierdzić, że skarga w tej sprawie nie jest oczywiście uzasadniona. Z bogatego orzecznictwa wynika, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie prowadzi per se do nieważności postępowania ze względu na pozbawienie możliwości obrony swoich praw. Istotne znaczenie ma to, czy osoba, dla której odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mogła i brała czynny udział w postępowaniu. Tak było w tej sprawie, gdzie powód brał udział w całym postępowaniu kierując w jego toku do sądu różnego rodzaju pisma. Ponadto już w postępowaniu przed Sądem II instancji powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla niego z urzędu. Postępowanie nie jest zatem nieważne, a skarga nie jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 426/19 2020-01-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała swojej nieporadności lub skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z…
- V CSK 419/14 2015-02-10Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw w postępowaniu kasacyjnym?
- V CSK 298/16 2016-12-12Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu per se uzasadnia zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw, stanowiąc podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 379/18 2019-01-22Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała nieporadności ani skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powod…
- II CSK 405/15 2015-11-03Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy strona nie była zdolna do złożenia wniosku z powodu stanu zdrowia psychicznego, a udział pełnomocnika był konieczny, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy