II CSK 356/14
WyrokIzba Cywilna2014-12-16
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odroczenie terminu wydania nieruchomości na podstawie art. 320 k.p.c. w procesie windykacyjnym uchyla obowiązek zapłaty za korzystanie z rzeczy przez posiadacza, który zajmuje ją bez tytułu prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Odroczenie terminu wydania nieruchomości na podstawie art. 320 k.p.c. nie uchyla obowiązku zapłaty za korzystanie z rzeczy przez posiadacza bez tytułu prawnego, a kwestia ta była już rozstrzygana w orzecznictwie.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty od pozwanej za korzystanie z nieruchomości, którą zajmowała bez tytułu prawnego. Sąd pierwszej instancji odroczył termin wydania nieruchomości na podstawie art. 320 k.p.c. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, podnosząc, że odroczenie to uchyla obowiązek zapłaty za korzystanie z rzeczy. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 356/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa B. G. i D. G. przeciwko I. R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2014 r., skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Dokonywana w toku postępowania kasacyjnego ocena skarg kasacyjnych w ramach tzw. przedsądu ma na celu wybór takich spraw, które powinny zostać rozpoznane ze względu na interes publiczny. Rozwiązanie to łączy się ściśle z charakterem skargi kasacyjnej jako szczególnego środka zaskarżenia; nie jest ona kolejnym środkiem odwoławczym w toku instancji, lecz środkiem prawnym nadzwyczajnym, uruchamianym przede wszystkim w interesie ogólnym i ukierunkowanym – przynajmniej ze swego założenia - do rozpatrzenia wyłącznie kwestii prawnych (materialnych i procesowych) związanych z wydanym przez sąd drugiej instancji prawomocnym orzeczeniem. W związku z tak ukształtowanym modelem skargi, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wówczas, gdy zachodzą przyczyny wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Pozwana wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparła, jak się wydaje, na przesłankach z pkt 1 i 2 art. 3989 § 1 k.p.c. to jest występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów. Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącą wiąże się z odroczeniem przez sąd w procesie windykacyjnym terminu wydania powodom zajmowanej przez pozwaną, jak ustalił sąd, bez tytułu prawnego, nieruchomości, w związku z czym skarżąca pyta o skutki materialnoprawne takiego orzeczenia w zakresie odpowiedzialności posiadacza za korzystanie z cudzej rzeczy. Wyraża pogląd, że odroczenie terminu wydania nieruchomości na podstawie art. 320 k.p.c. uchyla obowiązek zapłaty za korzystanie z rzeczy, wobec braku podstaw do przypisania posiadaczowi złej wiary. Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to zagadnienie nowe, dotychczas nierozwiązane w orzecznictwie, wymagające wypowiedzi Sądu Najwyższego w szczególności dla ujednolicenia istniejących w orzecznictwie rozbieżności. Skarżąca nie dowiodła, że na tle sformułowanego przez nią zagadnienia istnieje rozbieżne orzecznictwo bądź też, iż istnieją rozbieżne wypowiedzi w nauce, ponadto zagadnienie to nie jest nowe. Zajmował się nim Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 1980 r. III CZP 88/79 (OSNC z 1980 r.,
3 nr 7-8, poz.137), wykluczając w takiej sytuacji uprawnienie posiadacza do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości przez czas trwania moratorium. Zagadnienie natomiast podstawy prawnej świadczenia posiadacza za czas moratorium nie ma w badanej sprawie, z uwagi na zakres zarzutów skargi kasacyjnej, doniosłości prawnej. Dodatkowo należy wskazać, że art. 233 § 1 k.p.c. jako dotyczący oceny dowodów, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., nie może stanowić podstawy kasacyjnej, przy czym Sąd Najwyższy pozostaje związany ustalonym przez sądy powszechne stanem faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Brak też podstaw do dokonywania wykładni pojęcia dobrej i złej wiary skoro wykładnią tych pojęć Sąd Najwyższy zajmował się już wielokrotnie. Odstępstwo od tradycyjnego rozumienia pojęcia dobrej wiary Sąd Najwyższy dopuścił w szczególnych okolicznościach, przy realizacji roszczenia z art. 231 § 1 k.c. wyrażając pogląd, że przy tym roszczeniu bywają okoliczności, które posiadacza nakazują traktować „jak w dobrej wierze” oraz przy posiadaniu urządzeń przesyłowych, z uwagi na ich funkcje gospodarcze zaspokajające nie potrzeby jednostkowe ale potrzeby szerokich rzesz społeczeństwa. Żądana z tych szczególnych okoliczności w sprawie nie ma miejsca, nie ma zatem miejsca na kolejny wyłom w tradycyjnej wykładni pojęcia dobrej wiary. Z przedstawionych przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą - zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. - Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 338/16 2016-12-01Czy wytoczenie powództwa windykacyjnego przez właściciela nieruchomości w ostatnim dniu biegu terminu zasiedzenia stanowi nadużycie prawa i czy problem ten jest istotnym zagadnieniem prawnym uzasadniającym przyjęcie skar…
- V CSK 4/17 2017-06-12Czy wniesienie powództwa windykacyjnego lub zawieszenie postępowania w sprawie o wydanie nieruchomości przerywa bieg terminu zasiedzenia, a jeśli tak, czy można to uznać za nadużycie prawa podmiotowego?
- I CSK 187/19 2019-10-29Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczeń o zwrot nakładów na nieruchomość, w której podniesiono zarzuty naruszenia przepisów o przedawnieniu, dobrej wierze posiadacza i zwrocie rzeczy, może zostać przyjęta do rozpoznania…
- I CSK 558/18 2019-04-24Czy w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, istnienie decyzji komunalizacyjnej wyklucza możliwość ustalenia, że posiadacz nieruchomości utracił status posiadacza w dobrej wierze, mimo że decyzja…
- I CSK 438/19 2019-10-03Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 320 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 231 § 1 KCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy