II CSK 365/16

Sygn. akt II CSK 365/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku J. G. przy uczestnictwie P. Spółki Akcyjnej w L. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt III Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 23 lipca 2015 r., którym zostało oddalone jego żądanie o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz P. S.A. w L.. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia złożył wnioskodawca, który powołał obie podstawy przewidziane w art. 3983 § 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał przyczyny objęte art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Występowanie w sprawie istotnego, nowego i nierozwiązanego dotychczas zagadnienia prawnego połączył z potrzebą wyjaśnienia, czy uczestnik może powoływać się na posiadanie służebności odpowiadającej służebności przesyłu, jeżeli nie sprawdził czy wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) uprawniała go do korzystania z nieruchomości innych osób, jak też czy ma wpływ na kwestię dobrej lub złej wiary zachowanie właściciela nieruchomości, nieprzeszkadzającego w tym korzystaniu. Na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wskazuje pominięcie przez Sąd, że poprzednik uczestnika nie dochował należytej staranności przy ustalaniu prawa do korzystania z cudzej nieruchomości, co naruszało prawa uczestnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Zakres przeprowadzanego przez Sąd Najwyższy badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście 3 uzasadniona, a zatem okoliczności przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 do 4 k.p.c. Nie podlegają natomiast badaniu podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Ugruntowane zostało w orzecznictwie zapatrywanie, że skarżący powinien wskazać przepisy prawne, na tle stosowania których wyłoniło się zagadnienie, sformułować je, podać argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen, a nadto motywację, że rozwiązanie go jest istotne nie tylko w rozpoznawanej sprawie, ale także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.151; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15-16, poz. 243; niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r. I CSK 108/08, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, niepubl.). Przedstawione przez skarżącego zagadnienie nie spełnia przesłanek wskazujących na rzeczywiste istnienie nierozwiązanego dotychczas problemu. Kwestia dobrej wiary posiadania prowadzącego do nabycia w drodze zasiedzenia także służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu była przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego, które prowadziły do konstatacji, że przekonanie posiadacza o wykonywaniu prawa zgodnie z uprawnieniem, powinno wynikać z okoliczności konkretnej sprawy, które zezwalały na taką ocenę. Skarżący nie podał argumentów, które przemawiałyby za zmianą dotychczasowego stanowiska, czy też wprowadzałyby nowe, nierozważane dotychczas kwestie. W istocie sformułowane jako zagadnienia problemy należą do obszaru stosowania prawa, a nie jego interpretacji i zmierzają jedynie do poddania kwestionowanego postanowienia kontroli kasacyjnej. Dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej natomiast wymagane jest wskazanie przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść orzeczenia albo jeśli 4 podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymagania naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.). Nie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.). Argumentacja wskazana przez skarżącego w odniesieniu do tej przyczyny odpowiada przyczynie objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wewnętrznie sprzeczne jest przedstawiane tej samej tematyki jednocześnie jako nowego, nierozwiązanego dotychczas zagadnienia prawnego i oczywistego rozwiązania prawnego, którego wykładnia nie wymaga dogłębnej wiedzy prawniczej i wnikliwej analizy okoliczności sprawy. Motywacja wniosku nie pozwala na uznanie, że zaskarżone postanowienie jest następstwem rażących błędów w wykładni prawa. Nie ma podstaw do uznania, że doszło do oparcia orzeczenia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania 5 kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. db