II CSK 399/19
WyrokIzba Cywilna2020-01-23
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pisemne sporządzone przez osobę trzecią na potrzeby toczącego się procesu może stanowić podstawę ustaleń faktycznych, czy też stanowi niedopuszczalne zastąpienie dowodu z zeznań świadka naruszające zasadę bezpośredniości i przepisy o formie zeznań świadka?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dopuszczalności dowodu z dokumentu prywatnego (np. notatki służbowej) jako podstawy ustaleń faktycznych, w odróżnieniu od pisemnych zeznań świadka, nie budzi istotnych wątpliwości prawnych. Zasada bezpośredniości, choć wymaga co do zasady ustnego przesłuchania świadka, nie wyklucza uznania dokumentu prywatnego za dowód z dokumentu, a nie za zastępstwo zeznań świadka.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się zadośćuczynienia. W skardze kasacyjnej powód podniósł zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego dopuszczalności oświadczenia pisemnego osoby trzeciej jako dowodu w sprawie oraz zarzut oczywistej zasadności skargi z powodu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 399/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu nr (…) w Ł., Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej z siedzibą w Ł. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje adw. M. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżący dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego, a także na oczywistą zasadność skargi. Zagadnienie prawne ma dotyczyć tego, czy podstawą ustaleń faktycznych w sprawie może być oświadczenie pisemne sporządzone przez osobę trzecią na potrzeby toczącego się procesu, czy też stanowi to niedopuszczalne zastąpienie dowodu z zeznań świadka naruszające zasadę bezpośredniości i przepisy o formie zeznań świadka. Kwestia ta nie budzi jednak wątpliwości, o czym choćby świadczy okoliczność, że mimo jej powszedniości w postępowaniach sądowych nie wywołała dotychczas ani rozbieżności w orzecznictwie, ani dyskusji w doktrynie. Z zasady bezpośredniości wynika bowiem, że rzeczywiście, poza wyjątkami, dowód z zeznań świadka ma być przeprowadzony ustnie przed sądem. Jednakże kluczowe znaczenie ma kwalifikacja prawna środka dowodowego. Jeśli przedstawiane są w sprawie dokumenty prywatne, tak jak miało to miejsce choćby w tej sprawie (tj. notatki służbowe funkcjonariuszy), to sąd może je uznać za dowód z dokumentu, a nie „pisemne zeznania świadka”. Nieprawidłowa kwalifikacja środka dowodowego może stanowić zarzut kasacyjny, lecz na pewno nie budzi wątpliwości abstrakcyjne zagadnienie prawne takie, jakie zostało ujęte w badanej skardze kasacyjnej. Ponadto, zdaniem skarżącego, skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na niedopuszczenie przez Sąd II instancji dowodu z opinii biegłego, mimo że wymagane było zasięgnięcie wierzy specjalnej. Trzeba jednak zaznaczyć, że z woli ustawodawcy kwestia ustalenia faktów i oceny dowodów jest a limine poza kontrolą sądu w postępowaniu kasacyjnym, zatem tym bardziej tego rodzaju zarzut nie może przemawiać za oczywistą zasadnością skargi, skoro nie może być nawet formułowany jako zwykły zarzut kasacyjny mający prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
3 jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 188/15 2015-12-15Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii biegłego, w sytuacji gdy strona zasadnie podważa sporządzoną już opinię, stanowi istotne uchybienie mające wpływ na wynik sprawy i pozbawienie prawa do obrony, uzasad…
- II CSK 281/17 2017-10-31Czy zarzuty dotyczące oceny dowodu z opinii biegłego, w tym jego sposobu gromadzenia materiału dowodowego i analizy dokumentów, mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jako istotne zagadnieni…
- I CSK 570/13 2014-05-08Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania wyłącznie z powodu zarzutu wadliwego ustalenia stanu faktycznego, wynikającego z nieuwzględnienia zeznań świadków?
- I CSK 759/18 2019-07-12Czy sąd drugiej instancji, dokonując odmiennej od sądu pierwszej instancji oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów, może pominąć zgłoszony w toku postępowania zarzut przedstawienia sfałszowanego dokumentu prywatnego pr…
- I CSK 881/14 2015-06-29Czy w przypadku kwestionowania ustaleń faktycznych i zarzutów naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd drugiej instancji, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy