II CSK 4/19

Sygn. akt II CSK 4/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa P. K. i E. S. przeciwko P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt XV Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi 2 kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik pozwanego P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 września 2018 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne zostało sprowadzone do pytania, „czy złożona do akt sprawy przez biegłego sądowego opinia, która została sporządzona przez niego wraz z pomocą innych osób, które nie zostały powołane do jej wykonania wspólnie z biegłym przez Sąd, może stanowić dowód z pisemnej opinii tego biegłego sądowego?”. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie SN z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, IC BSN 2009, nr 4, s. 48). Przedstawienie istotnego zagadnienia prawnego wymaga precyzyjnego sformułowania poprzez wskazanie przepisu prawa materialnego lub procesowego, z którym jest związane, i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., UCZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Szczegółowa analiza prowadzi do wniosku, że powołana przesłanka nie została wykazana. Określenie roli biegłego sądowego, znaczenie i kryteriów oceny dowodu z opinii biegłego nie nasuwają zasadniczych wątpliwości w judykaturze i w piśmiennictwie por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/80, OSNC 2001, nr 4, poz. 64 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, nie publ., z dnia 3 1 września 2009 r., I PK 83/09, nie publ. i z dnia 14 listopada 2013 r., IV CSK 135/13, nie publ.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej Ido rozpoznania nie zawierało natomiast argumentów, które świadczyłyby o możliwości rozbieżnego interpretowania zastosowanych w sprawie przepisów. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne w przywołanym rozumieniu. Już tylko ubocznie należy zauważyć, że zagadnienie prawne, które sformułował skarżący, nie jest związane ze stanem faktycznym sprawy, który w tym zakresie został ustalony. U podstaw zagadnienia prawnego leży bowiem założenie, że w sprawie ustalono, iż osoby, o których mowa, wspólnie z biegłym przygotowywały opinię, uczestnicząc w jej opracowaniu tak jak biegły, tj. pod względem merytorycznym. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika natomiast, że biegły sporządził przedstawioną opinię samodzielnie, a współpraca innych osób nie miała wpływu na treść wniosków zawartych w opinii. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się również na oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, niepubl., z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl., z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. oraz z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). Skarżący nie przedstawił wywodu prawnego przekonującego o widocznej prima vista wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zawarte w skardze kasacyjnej rozważania nie pozwalały na przyjęcie, że skarga była oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 157 ust. 1 w związku z art. 157 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako „u.g.n.”). W kwestii oceny dowodu z opinii biegłego 4 należy wskazać, że w przypadku istnienia wątpliwości lub niejasności sąd może żądać wyjaśnień lub uzupełnienia opinii, może także, chociaż nie jest do tego zobowiązany, wykorzystać drogę kontroli przewidzianą w art. 157 ust. 3 u.g.n. (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2016 r., III CSK 317/15, nie publ., i z dnia 24 listopada 2016 r., II CSK 100/16, niepubl.). W okolicznościach sprawy brak poddania opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę majątkową pod ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych nie aruszał w sposób oczywisty przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W okolicznościach sprawy nie można ponadto stwierdzić oczywistego naruszenia art. 278 § 1 w związku z art. 227 i z art. 382 k.p.c. W tym zakresie skarżący w istocie zmierzał do podważenia oceny opinii biegłego przyjętej przez Sądy obu instancji, co w postępowaniu kasacyjnym jest wykluczone (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek powodów zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). jw