II CSK 42/19
WyrokIzba Cywilna2019-10-25
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel, który nie przejawia zainteresowania nieruchomością i nie domaga się dopuszczenia do współposiadania, ani nie został wyzuty z jej posiadania, może dochodzić od współspadkobierców zapłaty za bezumowne korzystanie z jego udziału w nieruchomości wchodzącej w skład spadku na podstawie art. 206 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana żadna z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że nie jest bezprawne w rozumieniu art. 206 k.c. współposiadanie i korzystanie z rzeczy wspólnej, gdy jeden ze współwłaścicieli zrezygnuje z wykonywania tego uprawnienia na rzecz innego lub innych współwłaścicieli, co może wynikać również z postawy skarżącego, która oznacza dorozumiane zaakceptowanie korzystania przez współposiadaczy. Ponadto, art. 207 k.c. dotyczy udziału w pożytkach i innych przychodach z rzeczy, a nie oszczędnościach wynikających z zajmowania nieruchomości przez innych współwłaścicieli.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się działu spadku po J.J. oraz podziału majątku wspólnego L.J. i J.J. W ramach tego wniosku żądał zapłaty od współspadkobierców za bezumowne korzystanie z jego udziału w nieruchomości spadkowej. Sądy niższych instancji oddaliły to żądanie. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 206 k.c. i art. 207 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 42/19 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku H.J. przy uczestnictwie L.J. i B.J. o dział spadku po J.J. oraz podział majątku wspólnego L.J. i J.J., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia Sądu II instancji, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi, która ma wynikać z dwóch okoliczności. Pierwszą jest oczywiste naruszenie art. 206 k.c. polegające na oddaleniu żądania zapłaty od współspadkobierców za bezumowne korzystanie z jego udziału w nieruchomości wchodzącej do spadku przez wiele lat. W ocenie skarżącego oczywiście nieprawidłowe jest przyjęcie przez Sąd II instancji, że nie dochodzi do naruszenia
2 art. 206 k.c., gdy współwłaściciel nie przejawia zainteresowania nieruchomością i nie domaga się dopuszczenia do współposiadania, ani nie został wcześniej wyzuty z jej posiadania. Zdaniem skarżącego stanowisko zajęte w tej kwestii przez Sąd meriti jest zwłaszcza sprzeczne z poglądem wyrażonym w uchwale (7) Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2013 r., III CZP 88/12 (OSNC 2013, Nr 9, poz. 103). Nie jest to jednak zarzut trafny. W uzasadnieniu tej uchwały wprost stwierdzono, że nie jest bezprawne w rozumieniu art. 206 k.c. współposiadanie i korzystanie z rzeczy wspólnej, gdy jeden ze współwłaścicieli zrezygnuje z wykonywania tego uprawnienia na rzecz innego lub innych współwłaścicieli. Podkreślono, że roszczenia przewidziane w art. 224 § 2 i 225 k.c. przysługują w razie bezprawnego naruszenia uprawnienia do współposiadania. Ponadto wyjaśniono, że dopóki współwłaściciele korzystają ze wspólnej rzeczy zgodnie z ich wolą wyrażoną nawet w sposób konkludentny, dopóty ich współposiadanie i korzystanie z rzeczy nie narusza art. 206 k.c. W tym stanie rzeczy ciężar oceny konkretnej sprawy zależy od oceny bezprawności posiadania. W badanej aktualnie sprawie Sądy meriti przyjęły, że ze względu na postawę skarżącego należy przyjąć, iż jego brak zainteresowania nieruchomością oznaczał dorozumiane zaakceptowanie korzystania przez współposiadaczy. Choć z takim stanowiskiem i jego uzasadnieniem można polemizować, to jednak trudno uznać przyjęty przez Sąd II instancji pogląd za oczywiście nieprawidłowy – jest to jeden z poglądów, jakie na tle takiego stanu faktycznego można wyrazić. Po drugie, zdaniem skarżącego, orzeczenie oczywiście narusza art. 207 k.c. przez to, że nie uwzględniono żądania skarżącego w zakresie należnych mu pożytków z rzeczy. Jego zdaniem przez to, że pozostali spadkobiercy sami zajmowali nieruchomość, m.in. oszczędzili na kosztach wynajmu mieszkania czy lokalu na prowadzenie działalności gospodarczej. Zarzut ten nie jest trafny, art. 207 k.c. wyraźnie bowiem mówi o udziale współwłaściciela w pożytkach i innych przychodach z rzeczy. Tymczasem w tej sprawie nieruchomość była zajmowana przez pozostałych spadkobierców, nie przynosiła zatem żadnych pożytków naturalnych czy cywilnych (czynsz najmu), nic więc nie podlega rozliczeniu.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. as] aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3991/22 2023-03-16Czy współwłaściciel lokalu mieszkalnego, który korzysta z niego wyłącznie, może domagać się od pozostałych współwłaścicieli wynagrodzenia lub odszkodowania za wyłączne korzystanie z rzeczy wspólnej przed dokonaniem dział…
- II CSK 799/15 2016-09-23Czy współwłaściciel, który nie podjął prób realizacji postanowienia zabezpieczającego dopuszczenie go do współposiadania nieruchomości, zrezygnował z uprawnień wynikających z art. 206 k.c. i tym samym z prawa do wynagrod…
- I CSK 109/17 2017-11-24Czy współwłaściciel, który został pozbawiony możliwości korzystania ze wspólnej nieruchomości, może domagać się od pozostałych współwłaścicieli wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości na podstawie art.…
- III CSK 342/16 2017-04-27Czy władanie nieruchomością wspólną przez niektórych współwłaścicieli, wyłączające pozostałych współwłaścicieli, może prowadzić do zasiedzenia udziałów pozostałych współwłaścicieli?
- I CSK 1446/25 2025-11-25Czy współwłaściciel, który nie posiadał rzeczy wspólnej z powodu własnej decyzji o jej opuszczeniu, może domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej rzeczy przez innego współwłaściciela na podstawie art. 224…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 206 KCart. 224 § 2art. 207 KC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy