II CSK 430/19
WyrokIzba Cywilna2020-05-06
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestor, który ma wiedzę o zaangażowaniu podwykonawcy w roboty budowlane i nie kwestionuje jego statusu ani zakresu prac, ale nie otrzymał projektu umowy z podwykonawcą, może być uznany za wyrażającego dorozumianą zgodę na zawarcie tej umowy, co skutkuje jego solidarną odpowiedzialnością za wynagrodzenie podwykonawcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą nie jest uzależniona od przedstawienia mu umowy lub jej projektu, jeśli inwestor ma świadomość wykonywania umowy przez podwykonawców i stopnia ich zaangażowania, a mimo to rezygnuje z prawa do wglądu w dokumentację lub zażądania informacji. W niniejszej sprawie sądy meriti oparły swoje stanowisko na tej linii orzeczniczej, co nie pozwala na stwierdzenie oczywistego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty wynagrodzenia jako podwykonawca od inwestora (Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad). Pozwany nie kwestionował statusu powoda jako podwykonawcy, zakresu prac ani należnego mu wynagrodzenia. Pozwany miał wiedzę o wykonywanych przez powoda pracach, co potwierdzało jego czynne, dorozumiane zaakceptowanie zaangażowania powoda. Sądy niższych instancji uznały inwestora za solidarnego dłużnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 430/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa R. C. przeciwko Skarbowi Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt I AGa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu
2 Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), mającą wynikać z ustalenia, że podstawą solidarnej odpowiedzialności Skarbu Państwa za wynagrodzenie podwykonawcy jest dorozumiane wyrażenie zgody, wbrew jednoznacznej linii orzeczniczej, która uzależnia możliwość wyrażenia dorozumianej zgody od przedstawienia inwestorowi projektu umowy z podwykonawcą, a co najmniej od możliwości zapoznania się przez inwestora z treścią postanowień tejże umowy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy skarżącego o jej oczywistej zasadności. Wadliwość orzeczenia możliwa do zarzucenia w ramach tej podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może dotyczyć przepisów, których jednolita wykładnia jest ustabilizowana. W niniejszej sprawie problem dotyczy wykładni art. 6471 k.c.,
3 w brzmieniu sprzed jego nowelizacji ustawą z 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U. poz. 933), a Sądy meriti swoje stanowisko co do roszczeń powoda wsparły odwołaniem się do poglądów na temat wykładni art. 6471 k.c. wyrażonych w orzecznictwie. Umowa powoda z wykonawcą inwestycji drogowej, której pozwany był inwestorem została zawarta 22 sierpnia 2011 r. Tego samego dnia powód zawarł też umowę o wykonanie robót budowalnych na innym odcinku wykonywanej drogi, a statusu powoda jako podwykonawcy, zakresu wykonanych robót, jak i należnego mu z tego tytułu wynagrodzenia pozwany – mimo formalnego nie zgłoszenia mu powoda jako podwykonawcy także na odcinku I i II budowy - nie kwestionował i po ogłoszeniu upadłości wykonawcy, spełnił na rzecz powoda świadczenie uzgodnione przez powoda z wykonawcą robót jako należne mu wynagrodzenie. Z ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia wynika, że pozwany wykonywał roboty dotyczące odcinka robót, którego dotyczy proces w maju 2012 r. i zostały one ujęte w rozliczeniu robót wykonawcy z pozwanym. Powód nie został pozwanemu zgłoszony jako podwykonawca robót, ale o wykonywanych przez niego pracach pozwany miał wiedzę, za czym przemawia oświadczenie pozwanego, iż w sposób czynny - dorozumiany, przez czynności faktyczne zaakceptował zaangażowanie powoda w wykonanie robót na I i II odcinku drogi. Z ustaleń Sądów meriti wynika, że sposób powzięcia przez pozwanego informacji o zaangażowaniu powoda w roboty drogowe na III odcinku budowy drogi był taki sam, jak sposób poinformowania go o zaangażowaniu powoda w roboty na I i II odcinku tej budowy, a co do tych robót pozwany nie miał żadnych wątpliwości, iż ma obowiązek rozliczenia z powodem należnego mu z tego tytułu wynagrodzenia. Sądy meriti - z odwołaniem się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z 24 stycznia 2014 r., V CSK 124/13 - wskazały, że skuteczność zgody inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą nie jest uzależniona od przedstawienia mu umowy lub jej projektu oraz od wiedzy o istotnych jej postanowieniach, jeżeli inwestor - mający świadomość wykonywania umowy przez podwykonawców i stopnia ich zaangażowania w proces inwestycyjny, rezygnuje z uprawnienia do wglądu do tej dokumentacji lub z zażądania informacji o powyższych ustaleniach wykonawcy z podwykonawcą.
4 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265), orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 81/20 2020-07-31Czy inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą wobec podwykonawcy, jeśli zgłoszenie podwykonawcy nastąpiło po zakończeniu robót budowlanych, a inwestor nie miał realnej możliwości zapoznania się z umową o podwykonawstwo?
- I CSK 728/19 2021-02-20Czy inwestor ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawcy, jeśli nie przedstawi mu umowy wykonawcy z podwykonawcą, a jedynie wie o obecności podwykonawcy na budowie?
- I CSK 1154/24 2025-06-26Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeżeli wyraził zgodę na zawarcie umowy w sposób dorozumiany, a nie miał możliwości zapoznania się z istotnymi postanowieniami tej umow…
- IV CSK 635/16 2017-05-29Czy inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli nie wyraził zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą w sposób dorozumiany, a jego odpowiedzialność obejmuje także odsetki?
- IV CSK 249/17 2017-11-21Czy inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą wobec podwykonawcy na podstawie art. 6471 § 5 k.c., jeśli wyraził zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą w sposób dorozumiany, a nie znał postanowień dotyczących wynagrodzeni…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 6471 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy