II CSK 442/18
WyrokIzba Cywilna2019-10-09
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku wykazania istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądowym co do wykładni przepisów prawnych, Sąd Najwyższy powinien odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie została wykazana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., polegająca na potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Rozbieżność w orzecznictwie oznacza brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, przy zastosowaniu tych samych przepisów. Samo przytoczenie spraw i ich sygnatur bez wykazania istotnej rozbieżności w orzekaniu w tożsamych lub bardzo zbliżonych okolicznościach faktycznych i prawnych jest niewystarczające.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni art. 1015 k.c. w zakresie pojęcia dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Sąd Najwyższy uznał, że autor skargi nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądowym na tle tożsamych stanów faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżących na rzecz Miasta K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 442/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku M.Z.D. przy uczestnictwie A.D.K., małoletniej M.D., małoletniej J.K., Miasta K., W.D., I.L., B.C., P.D., J.D., S.D., P.G., A.G., D.C. małoletniej N.D. i J.D. o stwierdzenie nabycia spadku po S.W.D., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania P.G. i A.G. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od P.G. i A.G. na rzecz Miasta K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
2 skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik uczestników A.G. i P.G. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2017 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie wystąpiła. Przyczyną kasacyjną w rozumieniu tego przepisu jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przez tę rozbieżność należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w którym mają zastosowanie te same przepisy. Rozbieżności tej nie ma w sytuacji, w której sądy wysnuwają odmienne wnioski prawne, a następnie wydają różne orzeczenia w sprawach o różnym podłożu faktycznym, przy braku tożsamych lub bardzo zbliżonych ustaleń faktycznych. Nie należy więc zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa – naturalnej i uzasadnionej – z rozbieżnością, zasadniczo niepożądaną i wymagającej krytycznej oceny i ewentualnej eliminacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016 nr 2, poz. 29). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego na przyczynie przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest więc wystarczające przytoczenie spraw i oznaczających je sygnatur bez wykazania, że rozbieżność w orzecznictwie rzeczywiście występuje, że jest istotna i że wyraża się
3 odmiennością rozstrzygnięć wydanych w takich samych lub bardzo podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych. W odniesieniu do skargi kasacyjnej uczestników A.G. i P.G., należało stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wykładnia art. 1015 k.c. w zakresie pojęcia dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania wywołuje wątpliwości lub rozbieżność w orzecznictwie sądowym na tle tożsamych stanów faktycznych. W sprawie Sądy pierwszej i drugiej instancji szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniły znaczenie tego pojęcia powołując wystarczającą argumentację jurydyczną i doktrynalną, co także przemawia za brakiem podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z tytułu powołanej podstawy przedsądu. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pełnomocnika uczestnika Miasta K. zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 2 oraz § 6 pkt 2 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). as] aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 160/14 2014-09-11Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli wnioskodawcy wskazują na potrzebę wykładni art. 1019 § 2 k.c., twierdząc, że orzecznictwo jest nieprecyzyjne, ale jednocześnie nie wykazują rozbie…
- II CSK 73/14 2014-08-20Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności nie przedstawił argumentów jurydycznych ani nie wskaza…
- II CSK 258/15 2015-12-04Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca wykładni art. 278 k.p.c., spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.?
- V CSK 187/15 2015-10-20Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 1015 § 1 k.c., ale nie przedstawił wystarczającej argumentacji wskazującej na…
- I CSK 162/16 2016-11-29Czy skarga kasacyjna, w której skarżący nie wykazał rozbieżności w orzecznictwie ani poważnych wątpliwości co do wykładni przepisu, a także nie powołał naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię, powinna z…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 1015 KCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 2§ 6 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy