II CSK 482/19
WyrokIzba Cywilna2020-05-06
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy wnioskodawcy powołują się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości rozgraniczenia nieruchomości przez sąd powszechny z pominięciem stanu prawnego ukształtowanego decyzją administracyjną, a także na zagadnienie powagi rzeczy osądzonej sprawy posesoryjnej na sprawę o rozgraniczenie, jednocześnie ograniczając uzasadnienie wniosku do stwierdzeń zacytowanych wyżej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli wnioskodawcy nie wykażą istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni, a także przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do stwierdzeń zacytowanych z treści skargi, a musi zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu.Stan faktyczny
Wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. o rozgraniczenie nieruchomości. Wnioskodawcy domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości rozgraniczenia przez sąd z pominięciem decyzji administracyjnej oraz na zagadnienie powagi rzeczy osądzonej sprawy posesoryjnej. Sąd Najwyższy ocenił, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi było niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 482/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku G. K. i K. K. przy uczestnictwie J. D. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt I Ca (…) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
2 Wnioskodawcy wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a mianowicie problemu „możliwości dokonania rozgraniczenia przez Sąd Powszechny z pominięciem stanu prawnego ukształtowanego ostateczną decyzją administracyjną w zakresie przebiegu granicy i orzeczenie odmiennie niż stanowi prawomocna decyzja administracyjna”, a także zagadnienia „dotyczącego powagi rzeczy osądzonej sprawy posesoryjnej na sprawę o rozgraniczenie”. Wnioskodawcy stwierdzili też, że ich skarga kasacyjna „jest oczywiście uzasadniona w świetle naruszenia przez Sąd przepisów wymienionych w treści zarzutów” (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W celu spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego. Wnioskodawcy ograniczyli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie do stwierdzeń zacytowanych wyżej. Tymczasem powołanie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie nie zastępuje uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż w ramach przedsądu Sąd Najwyższy nie może ich objąć rozpoznaniem. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi
3 pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problem sformułowany przez wnioskodawców - pomijając nawet braki w zakresie jego uzasadnienia - nie ma cech określonych wyżej. Odpowiedź na postawione przez nich pytania nie ma związku faktami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Orzeczenie o rozgraniczeniu wydane przez Sądy meriti w niniejszej sprawie dotyczy nieruchomości wnioskodawców i uczestniczki, natomiast nie dotyczy granicy między tymi nieruchomościami i nieruchomością zajętą pod drogę powiatową, o której właściwy organ orzekł decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej, ze względu na przedmiot postępowania, które kończy i zakres kompetencji, którymi dysponuje wydający ją organ, w żaden sposób nie może być uznana za akt wyznaczający przebieg prawnej granicy między nieruchomościami innymi niż zajmowane pod drogę publiczną. Sądy meriti w niniejszej sprawie przy wyznaczaniu granic między nieruchomościami stron trafnie natomiast nawiązały do okoliczności, które zdeterminowały prawnie ich przebieg, a mianowicie do stanu posiadania samoistnego przygranicznych pasów gruntów 4 listopada 1971 r., a zatem w dacie wejścia w życie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250). Z tą datą bowiem prawa do nieruchomości rolnych nabyli ci samoistni posiadacze, którzy weszli w ich posiadanie na podstawie zdarzeń określonych w art. 1 ustawy, a nabycie to nastąpiło w granicach wykonywanego wówczas posiadania samoistnego. Sądy meriti zbadały też stan posiadania samoistnego przygranicznych pasów gruntu przez okres od 4 listopada 1971 r. do powstania sporu. Wnioskodawcy powołali się też na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, ale skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie potwierdza ich tezy o ewidentnej wadliwości zaskarżonego postanowienia, której stwierdzenie nie wymagałby prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.
4 jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 242/19 2019-11-21Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie,…
- I CSK 1973/22 2022-06-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, która nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II CSK 322/19 2020-06-18Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołują się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi, a przedstawione argumenty nie spełniają wymogów okr…
- IV CSK 704/14 2015-06-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawczyni powołuje się na istotne zagadnienia prawne, które nie zostały należycie umotywowane i nie wykazują…
- IV CSK 6/15 2015-07-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy występuje istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 1§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy