II CSK 492/15
WyrokIzba Cywilna2016-02-17
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przed wprowadzeniem odrębnej regulacji służebności przesyłu, służebność gruntowa o treści odpowiadającej służebności przesyłu mogła być nabyta przez zasiedzenie na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego odrębnej regulacji służebności przesyłu, możliwe było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i nie zachodzi potrzeba jego ponownej wykładni.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego odmawiającego jej przyjęcia. Wnioskodawcy argumentowali, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych dotyczących możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 492/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku E. Z. i K. Z. przy uczestnictwie P. […] Spółki Akcyjnej Oddział Ł. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu jakiemu służy skarga kasacyjna i postępowanie wywołane jej wniesieniem służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony do zbadania przesłanek
2 przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., tylko bowiem w razie spełnienia jednej z nich, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik wnioskodawców E. i K. Z. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 lutego 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt. 2 k.p.c. Uzasadniając przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pełnomocnik wnioskodawców wskazała, że „w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a mianowicie art. 292 k.c. w zw. z art. 172 § 1 i 2 oraz art. 285 § 1 i 2 k.c. w zakresie oceny czy mogą one stanowić podstawę prawną nabycia w drodze zasiedzenia przed dniem 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorca przesyłowego”. Odnosząc się do przedstawionego w skardze kasacyjnej wywodu prawnego oraz przywołanych orzeczeń sądów powszechnych należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie po podjęciu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08 (Biul. SN 2008, nr 10, s. 7) wskazywano, że przed wprowadzeniem do kodeksu cywilnego osobnej regulacji służebności przesyłu możliwe było nabycie przez zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy, określanego mianem przedsiębiorcy przesyłowego. Pogląd ten został powtórzony i zaaprobowany m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 (OSNC 2012 nr 12, poz. 139) oraz uznany za dominujący w orzecznictwie w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2014 r., III CZP 45/14 (OSNC 2015 nr 5, poz. 54). Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
3 [l.n]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 328/15 2015-12-16Czy przed wejściem w życie przepisów wprowadzających służebność przesyłu, możliwe było zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu?
- II CSK 50/14 2014-07-15Czy przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć przez zasiedzenie służebność gruntową o treści podobnej do służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów regulujących służebność przesyłu?
- IV CSK 301/16 2016-12-09Czy przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu?
- I CSK 1419/25 2025-11-25Czy przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu dopuszczalne było posiadanie przez przedsiębiorstwo przesyłowe służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu, oraz czy okres…
- V CSK 439/14 2015-02-25Czy zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, nabytej przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, może stanowić tytuł wyłączający możliwość ustanowienia służebności prze…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt. 2 KPCart. 292 KCart. 172 § 1art. 285 § 1art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt. 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy