II CSK 517/20
WyrokIzba Cywilna2021-05-19
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osoby osadzonej w zakładzie karnym w postępowaniu sądowym może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ kwestia ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozostaje w sferze dyskrecjonalnej oceny sądu, który bada przesłanki udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej. W analizowanej sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości prawne ani oczywista zasadność skargi, które uzasadniałyby przyjęcie jej do rozpoznania zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód, osoba osadzona w zakładzie karnym, domagał się zapłaty zadośćuczynienia w związku z warunkami pozbawienia wolności. W skardze kasacyjnej podniósł zarzuty dotyczące odmowy ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem powszechnym. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 517/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. R. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje adw. J.W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym; 3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga
2 kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Niniejsza sprawa dotyczy roszczeń osoby osadzonej w zakładzie karnym o zadośćuczynienie w związku z warunkami pozbawienia wolności. Zasadnicza część twierdzeń sformułowanych w skardze kasacyjnej odnosi się do możliwego pozbawienia skarżącego możliwości obrony jego praw w związku z odmową ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostaje zawsze w sferze dyskrecjonalnej decyzji sądu rozpoznającego sprawę, który musi ocenić, czy ad casum występują przesłanki do udzielenia stronie nieodpłatnej pomocy prawnej. W zakresie tym nie występują zasadnicze wątpliwości prawne, które mogłyby odpowiadać przesłankom przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania według art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W okolicznościach sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną, trudno także dopatrzyć się wyraźnych przesłanek, które pozwalałyby przyjąć, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nastąpiła w sposób rażąco błędny. Nie pozwala to stwierdzić, by skarga kasacyjna była w tym zakresie oczywiście uzasadniona, a tym bardziej, by w tym zakresie zachodziła nieważność postępowania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. ke
Powiązane orzeczenia
- V CSK 419/14 2015-02-10Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw w postępowaniu kasacyjnym?
- V CSK 306/14 2014-12-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania?
- IV CSK 173/17 2017-10-26Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie zwolnionej w całości od kosztów sądowych może pozbawić ją możliwości rzetelnego procesu i stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu nieważności postęp…
- III CSK 204/15 2015-10-15Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw w kontekście skargi kasacyjnej?
- V CSK 298/16 2016-12-12Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu per se uzasadnia zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw, stanowiąc podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy