II CSK 527/14

WyrokIzba Cywilna2015-03-26

Skład orzekający: Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Od kiedy należy liczyć datę początkową trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń wierzyciela wobec członka zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., gdy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że w sytuacji, gdy spółka posiadała pewien majątek ruchomy i wierzytelności, oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania nie stanowiło podstawy do rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec członka zarządu. Termin przedawnienia należy liczyć od umorzenia egzekucji przeciwko spółce z powodu jej bezskuteczności.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego jako członka zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając roszczenie za nieprzedawnione. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując datę rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 527/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. reprezentowanego przez Marszałka Województwa […] przeciwko A. N. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 czerwca 2013 r. zasądzającego od pozwanego świadczenie na podstawie art. 299 k.s.h. Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu pozwanego o przedawnieniu roszczenia. Pozwany zakwestionował wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną. Jako przyczynę uzasadniającą przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, od kiedy należy liczyć datę początkową trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń wierzyciela - Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wobec członka zarządu spółki z o.o. w sytuacji, w której zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został oddalony z powodu braku środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego, który przyjął, że termin przedawnienia rozpoczął bieg od umorzenia egzekucji przeciwko spółce, z powodu jej bezskuteczności. Odnosząc się do tego wniosku pozwanego, stwierdzić należy, co następuje. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 listopada 2008 r., III CZP 72/08 (OSNC 2009, nr 2, poz. 20) przesądził, że przewidziana w art. 299 § 1 k.s.h. odpowiedzialność członka zarządu spółki jest odpowiedzialnością odszkodowawczą o charakterze deliktowym. Oznacza to, że odpowiedzialność członka zarządu na podstawie tego przepisu jest odpowiedzialnością własną za szkodę wyrządzoną wierzycielowi, a nie odpowiedzialnością za reprezentowaną spółkę (odpowiedzialnością gwarancyjną). W uchwale podzielone zostało stanowisko, że szkodą poniesioną przez wierzyciela jest uszczerbek powstały na skutek niemożności wyegzekwowania od spółki wierzytelności, spowodowany bezprawnym, zawinionym niezgłoszeniem przez członków zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W związku z tym przyjęto, że ciążący na poszkodowanym wierzycielu spółki dowód bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce stanowi w istocie dowód doznania szkody w wysokości niewyegzekwowanej wierzytelności i związanych z bezskutecznością egzekucji kosztów. 3 Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h., przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji wobec spółki. W wyroku z dnia 2 października 2007 r., II CSK 301/07, niepubl. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ustalenie przesłanki odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h. może nastąpić niekoniecznie na podstawie postanowienia o umorzeniu egzekucji, ale także na podstawie innych dowodów, wykazujących w sposób nie ulegający wątpliwości, że spółka nie miała majątku, pozwalającego na zaspokojenie jej wierzycieli i uznał, że takim dowodem może być także postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Uszło jednak uwagi skarżącego - prezentującego taki pogląd - że według ustaleń Sądu, spółka w chwili oddalenia wniosku o upadłość posiadała „pewien majątek ruchomości o wartości 15.000 zł. I wierzytelności w kwocie 644.058 zł. wobec spółki N. H. z siedzibą w Niemczech", co uzasadniało przyjęcie stanowiska, że przedawnienie przeciwko pozwanemu, jako jednoosobowemu członkowi zarządu spółki, należy liczyć od umorzenia egzekucji przeciwko spółce. Dlatego należało odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania i obciążyć pozwanego kosztami zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym (art. 3989 § 2 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c.). [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 299 KSHart. 299 § 1 KSHart. 299 § 1 KSHart. 3989 § 2art. 98 § 1 KPC§ 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy