II CSK 529/16

Sygn. akt II CSK 529/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Miasta Ł. przeciwko M. U. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powoda Miasta Ł. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 18 kwietnia 2016 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.c. Uzasadniając występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego autor skargi wskazał na konieczność „wyjaśnienia kwestii przyjęcia dopuszczalnych granic stosowania art. 5 k.c. do żądań zwrotu kwoty odpowiadającej wysokości bonifikaty udzielonej przy zbyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy, nabywca lokalu mieszkalnego w relatywnie krótkim okresie po jego nabyciu od gminy zbywa lokal mieszkalny na rzecz osoby, nie będącej dla niego osobą bliską, przed upływem okresu karencji, uzyskując tym samym przysporzenie majątkowe”. W ocenie strony skarżącej stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot bonifikat wywołuje ponadto rozbieżność w orzecznictwie sądowym. 3 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, różni się od przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Ten sam problem prawny nie może być jednocześnie istotnym zagadnieniem prawnym, które z założenia jest problemem charakteryzującym się „nowością” oraz stanowić przedmiot rozbieżnej wykładni w orzecznictwie bądź wypowiedziach doktryny (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2013 r., III SK 11/13, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., III SK 2/14, nie publ.). Z treści uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, że pełnomocnik powoda obie przesłanki potraktował zamiennie. Odnosząc się do występowanie w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy przypomnieć, że przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy, dotychczas niewyjaśniony i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga z kolei wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżność w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.). Szczegółowa analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że żadna z powołanych przesłanek nie została wykazana. Przy odwoływaniu się do nadużycia prawa podmiotowego, sądom pozostawiony jest znaczny margines swobody w ocenie, czy dane zachowanie pozostaje w granicach prawa podmiotowego, czy też stanowi jego nadużycie. Nie można zatem przyjąć, że kwestia zastosowania art. 5 k.c. w okolicznościach różnych spraw, w których zgłoszone jest roszczenie o zwrot bonifikaty, a więc kwestia subsumcyjna, jest 4 istotnym zagadnieniem prawnym bądź wywołuje rozbieżność w orzecznictwie w przywołanym rozumieniu. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pozwanego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjna Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). jw l.n