II CSK 53/18

WyrokIzba Cywilna2018-06-06

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, w której posiadanie nieruchomości nastąpiło na podstawie umowy użyczenia, istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru psychicznego posiadacza jako elementu oceny charakteru prawnego posiadania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne. Ustalenia faktyczne sądów meriti wskazywały, że posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię miało charakter zależny, wynikający z umowy użyczenia, a nie samoistny, co wyklucza możliwość zasiedzenia. Sąd podkreślił, że kwestia stosunku psychicznego posiadacza do rzeczy nie była w tej sprawie elementem decydującym o charakterze prawnym posiadania, gdyż podstawą władania była umowa użyczenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się zasiedzenia nieruchomości, twierdząc, że posiadała ją samoistnie. Sądy obu instancji oddaliły jej wniosek, ustalając, że wnioskodawczyni weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a jej władanie miało charakter posiadania zależnego. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzut naruszenia przepisów dotyczących zasiedzenia i twierdząc, że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące psychicznego stosunku posiadacza do rzeczy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 53/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku J.S. przy uczestnictwie D.W. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II Ca …/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni – J.S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 czerwca 2017 r., w której oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 1 grudnia 2016 r., w wyroku tym oddalono wniosek wnioskodawczyni o zasiedzenie przez nią nieruchomości położonej w R. nr […] o pow. 0,87 ha. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 336 k.c. w zw. z art. 172 § 1 i § 2 k.c. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości w wyniku uwzględnienia wniosku, ewentualnie – uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Motywując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wyjaśniła, że w rozpoznawanej sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które „sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy kwestia stosunku psychicznego posiadacza do rzeczy jest elementem wyłącznie dobrej lub złej wiary posiadacza (…), czy też stosunek psychiczny posiadacza do rzeczy i jej posiadania jest również elementem oceny charakteru prawnego posiadania (…). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Analizując orzeczenia Sądów meriti, treść skargi kasacyjnej oraz zawartą w niej prawną motywację o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje potrzeba rozstrzygania – jak wywodzi wnioskodawczyni – „istotnego zagadnienia prawnego”, ponieważ opisane w skardze zagadnienie w ogóle nie wystąpiło (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Ustalenia faktyczne obu Sądów meriti przekonywają o tym, że wejście wnioskodawczyni w posiadanie spornej nieruchomości gruntowej (nr…) nastąpiło za zgodą ówczesnego właściciela tej nieruchomości. Władanie tą nieruchomością przez wnioskodawczynię także w okresie zmiany jej właściciela, następowało w ramach umowy użyczenia (art. 710 k.c.) i miało charakter posiadania zależnego (s. 5, 8 i 9 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Sądy meriti bardzo dokładnie ustaliły jednoczesne okoliczności wejścia przez wnioskodawczynię we władanie nieruchomością, a także okoliczności i sposób wykonywania władztwa 3 (posiadania) nad tą nieruchomością przez wnioskodawczynię (posiadacza zależnego) i kolejnych właścicieli (posiadaczy samoistnych). W świetle tych ustaleń przekonywająca jest ocena Sądu Okręgowego, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło jednak – w wyniku odpowiednich czynności wnioskodawczyni – do zmiany charakteru jej władania sporną nieruchomością (z władania zależnego na władanie samoistne). Istotna jest także ogólna uwaga Sądu Okręgowego, iż gdyby jednak doszło jednak do zmiany charakteru posiadania przez wnioskodawczynię, wniosek jej o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości byłby uzasadniony, jeżeli zmiana taka nastąpiłaby najpóźniej w 1987 r. Tymczasem okoliczności, na które powoływała się wnioskodawczyni w toku postępowania i które miałyby uzasadniać wspomnianą zmianę charakteru posiadania, powstały w dużo późniejszym okresie (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Warto zauważyć, że w skardze kasacyjnej kwestionuje się w ogóle, że pomiędzy wnioskodawczynią a właścicielem nieruchomości nr […] (i dalszymi jej właścicielami), doszło do powstania stosunku użyczenia (art. 710 k.c.), a tymczasem w podstawach skargi kasacyjnej nie podano w ogóle tego przepisu i art. 65 k.c. Stwierdzeniu skarżącej, że stron nie łączył żaden stosunek (obligacyjny) nie może być utrzymane w świetle ustaleń faktycznych w danej sprawie. Podnoszono w skardze okoliczności „wyłącznego dostępu” do nieruchomości („wyłączności władania nią może się właśnie łączyć z zawartą per pacta concludentia umową użyczenia; art. 710 k.c.) i nie przesądza jeszcze - wbrew stanowisku skarżącej – o samoistnym posiadaniu przez nią nieruchomości nr […] w rozumieniu art. 172 k.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3899 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. kc aj 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 336 KCart. 172 § 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 710 KCart. 65 KCart. 172 KCart. 3899 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy