II CSK 532/16

Sygn. akt II CSK 532/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa J. C. przeciwko […] Spółdzielni Produkcyjnej im. […] w likwidacji w M. o uchylenie uchwały, oraz w sprawie z powództwa R. M. przeciwko […] Spółdzielni Produkcyjnej im. […] w likwidacji w M. o uchylenie uchwały, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów J. C. i R. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od każdego powoda na rzecz strony pozwanej po 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. Tylko w razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powodów J. C. oraz R. M. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2016 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie pełnomocnika powodów skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na „okoliczności przytoczone w ramach uzasadnienia podstaw niniejszej skargi, a nadto fakt, iż Sąd Apelacyjny w ramach postępowania odwoławczego podzielił nie tylko ustalenia faktyczne Sądu I instancji, lecz również wszystkie wywody prawne tego Sądu, podczas gdy wywody te są ewidentnie sprzeczne z przepisami prawa. Błędy w interpretacji i stosowaniu prawa poczynione przez Sąd Apelacyjny, zwłaszcza w kontekście art. 365 k.p.c. oraz art. 24 i 42 Prawa spółdzielczego są tego rodzaju, iż prima facie wskazują na to, że skargę należy uznać za oczywiście uzasadnioną”. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, 3 OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Tych wymagań skarżący nie spełnili. W skardze nie został zawarty odrębny wywód prawny, który uzasadniałby twierdzenie, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Niezależnie od tej wady konstrukcyjnej, przedstawione w skardze rozważania nie pozwalały na przyjęcie, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Już tylko ubocznie - ze względu na ograniczenia wynikające z przedsądowego etapu postępowania - należy wyjaśnić, że prawomocność materialną wyraża nakaz przyjmowania, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak wynika to z zawartego w orzeczeniu rozstrzygnięcia (art. 365 § 1 k.p.c.). Granicę mocy wiążącej zakreśla sentencja wyroku rozstrzygająca o żądaniach stron określających przedmiot procesu, natomiast, co do zasady, nie rozciąga się ona na ustalenia faktyczne i oceny dotyczące stosunku prawnego zawarte w uzasadnieniu orzeczenia. Odnosząc te uwagi do okoliczności sprawy należało stwierdzić, że stanowisko Sądu drugiej instancji, zgodnie z którym związanie wyrokiem zapadłym w poprzednim postępowaniu dotyczy pozostawania powodów w stosunku członkostwa z pozwaną spółdzielnią na dzień wydania wyroku, nie jest sprzeczne z powszechnie przyjętą wykładnią art. 365 § 1 k.p.c. Zmiana okoliczności faktycznych - jak zasadnie przyjął Sąd drugiej instancji - sprawia, że dana kwestia może być oceniona na nowo z uwzględnieniem nowych okoliczności. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pozwanej zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 8 ust. 1 pkt. 1 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). jw l.n