II CSK 538/15

Sygn. akt II CSK 538/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa M. S. przeciwko J. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. 2 Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), z uwagi na wydanie zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Apelacyjny z naruszeniem art. 228 § 1 k.p.c. Wykazanie, że skarga kasacyjna powinna być przyjęta do rozpoznania z uwagi na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przedstawienia wywodu prawnego wykazującego kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego. Naruszenie ma być oczywiste, a zatem widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. W postanowieniu z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12 (nie publ.), Sąd Najwyższy wyjaśnił przy tym, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. też orzeczenia przytoczone w motywach tego postanowienia). Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozawala stwierdzić, żeby skarga kasacyjna pozwanego była oczywiście uzasadniona w znaczeniu przytoczonym wyżej. Pozwany zarzuca, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował w sprawie art. 228 § 1 k.p.c., co ma mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem nieudowodnienie wartości kursu złotego polskiego do euro w dniu wymagalności roszczenia o zwrot pożyczki udzielonej pozwanemu powinno prowadzić do oddalenia powództwa w całości. Wykazanie tej okoliczności, zdaniem pozwanego, obciążało powoda. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że fakty powszechnie znane są elementem stanu faktycznego i obok faktów ustalonych przez sąd w postępowaniu dowodowym stanowią „zebrany materiał w sprawie” w rozumieniu art. 382 (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 lipca 1998 r., III CKN 579/97, 3 nie publ.). To, czy dany fakt jest powszechnie znany i może być przyjęty bez dowodu, podlega ocenie sądu (wyrok Sądu Najwyższego z 11 lipca 2001 r., V CKN 349/00, nie publ.), który powinien kierować się kryteriami obiektywnymi. Kryteria te nie są stałe, ponieważ należy je odnieść do konkretnego miejsca i czasu. Powszechnie znane są fakty, które powinien znać każdy rozsądny i posiadający doświadczenie życiowe mieszkaniec miejscowości, w której znajduje się siedziba sądu (wyrok Sądu Najwyższego z 5 lutego 2002 r., II CKN 894/99, nie publ.). Trzeba przy tym dodać, że chodzi o przeciętną osobę zainteresowaną faktami danego rodzaju, nie zaś o kogoś, kogo one nie interesują, obojętne z jakich przyczyn. Pozwany w skardze bazuje na poglądach doktryny, z których wynika, że fakty notoryjne mogą dotyczyć różnych zjawisk, w tym między innymi politycznych i gospodarczych, a przecież zainteresowanie nimi nie dotyczy całej populacji. Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że pożyczona pozwanemu kwota podlega zwrotowi w wysokości przeliczonej według średniego kursu euro do waluty polskiej, lecz nie kursu stosowanego przez wybrane banki, czy kantory wymiany walut, ale kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski. Źródła wiedzy o takim kursie polskiej waluty do euro Sąd mógł poszukiwać bezpośrednio w Narodowym Banku Polskim lub na jego oficjalnych stronach internetowych, co też uczynił. Pozwany pomija, że średni kurs waluty obcej do waluty polskiej ogłaszany przez Narodowy Bank Polski jest przez ustawodawcę traktowany szczególnie, o czym świadczy np. odwołanie się w art. 783 § 1 k.p.c. właśnie do danych o tym kursie i upoważnienie sądów do dokonywania przeliczeń kursów walut obcych do waluty polskiej według niego, w postępowaniu klauzulowym i bez prowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego, zmierzającego do wyjaśnienia, jakie dane kursowe Narodowy Bank Polski podał do publicznej wiadomości. Kwestionując, a nawet wyrażając zdumienie wobec tego, że Sąd Apelacyjny „przyjął stanowiący podstawę obliczenia wysokości roszczenia powoda kurs euro do złotego z dnia 24 kwietnia 2010 r., pomimo tego, że datę wymagalności tego roszczenia (…) ustalił on na dzień 30 września 2010 r.”, pozwany pomija, że wyrok Sądu Okręgowego, w tym zakresie korzystny dla pozwanego, został zaskarżony tyko przez niego, a w postępowaniu drugoinstancyjnym obowiązuje art. 384 k.p.c. 4 Przytoczenie w motywach zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny wysokości kursów złotego polskiego do euro z różnych istotnych w niniejszej sprawie dat, miało zatem wyraźny sens. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. [l.n]