II CSK 547/15
WyrokIzba Cywilna2016-02-26
Skład orzekający: Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin określony w art. 15 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest terminem zawitym, a jeśli tak, to czy art. 5 Kodeksu cywilnego może mieć zastosowanie do skutków jego upływu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że termin określony w art. 15 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje utratę uprawnienia. W orzecznictwie dominuje pogląd o niedopuszczalności stosowania art. 5 Kodeksu cywilnego do skutków upływu terminu zawitego.Stan faktyczny
Powód domagał się zobowiązania spółdzielni mieszkaniowej do przyjęcia go w poczet członków i ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na zagadnienia prawne dotyczące wykładni przepisów dotyczących terminu do zachowania roszczeń o przyjęcie do spółdzielni i ustanowienie prawa do lokalu oraz możliwości zastosowania art. 5 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 547/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa A. R. przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł. o zobowiązanie do przyjęcia w poczet członków Spółdzielni i ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego; przyznaje adwokatowi J. L. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację A. R. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 27 maja 2014 r. oddalającego powództwo przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł. o zobowiązanie do
2 przyjęcia powoda w poczet członków Spółdzielni i ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego powód wnosił o rozpoznanie skargi w oparciu o przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie występują zagadnienia prawne dotyczące wykładni przepisów art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst Dz. U. 2013, poz. 1222 - u.s.m.) w zw. z art. 5 k.c. wymagające wyjaśnienia, czy termin do zachowania roszczeń o przyjęcie do spółdzielni i ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu jest terminem zawitym, a w razie udzielania odpowiedzi pozytywnej, czy art. 5 k.c. w wyjątkowych okolicznościach może mieć zastosowanie do upływu tego terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna Sąd Najwyższy działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe (postanowienie SN z 6 lipca 2007 r., sygn. akt I CSK 206/07, nie publ.). Dlatego uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powinien przedstawić argumentację jurydyczną pozwalającą przyjąć, że w sprawie rzeczywiście występuje przywołana w nim przesłanka (postanowienia SN z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I CSK 178/07, nie publ. i z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt V CSK 18/05,nie publ.). W odniesieniu do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga to uzasadnienia, że przedstawione zagadnienie prawne jest istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedensowym charakterze. Dla wykazania takiej jego kwalifikacji skarżący powinien określić treść i zakres zagadnienia prawnego oraz przytoczyć wyczerpujące argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen i wątpliwości związanych z rozumieniem, czy stosowaniem przepisów prawa, których zagadnienie dotyczy i wskazać czy były one już przedmiotem wypowiedzi judykatury.
3 Kwalifikacji istotnych zagadnień w ich przyjętym rozumieniu nie można przypisać zagadnieniom sformułowanym przez skarżącego. W judykaturze (m.in. wyroki SA w […] z dnia 17 czerwca 2015 r., I ACa […], nie publ. i SA w […] i z dnia 27 lutego 2015 r., I ACa […] nie publ.) i wspierającej je doktrynie nie budzi wątpliwości, że jak przyjęły to Sądy orzekające w sprawie termin określony w art. 15 ust. 4 u.s.m. jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje utratę uprawienia. W najnowszym orzecznictwie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 20 czerwca 2013 r. III CZP 2/13, OSNC 214, nr 2, poz. 10) zdecydowanie dominuje pogląd o niedopuszczalności stosowania art. 5 k.c. do skutków upływu terminu zawitego. Niezależnie od tego przedstawione przez skarżącego zagadnienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, którego motywy wykraczające poza objęte nimi kwestie nie są objęte zarzutami podniesionymi w ramach podstaw skargi. W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod rozwagę z urzędu. Z tych przyczyn na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w zakresie kosztów postępowania na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 93/16 2017-02-28Czy sąd może nieuwzględnić upływu materialnoprawnego terminu zawitego z art. 15 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, stosując art. 5 k.c. jako ogólnosystemową konstrukcję łagodzącą rygoryzm tego terminu?
- II CSK 105/06 2006-10-04Czy termin do rozpatrzenia przez walne zgromadzenie spółdzielni żądania podziału spółdzielni, przewidziany w art. 108a § 5 Prawa spółdzielczego, jest terminem zawitym prawa materialnego, a jego upływ powoduje wygaśnięcie…
- II CSKP 467/22 2022-11-23Czy sąd może zastosować art. 5 k.c. w celu uchylenia skutków upływu terminu zawitego przewidzianego w art. 108a § 6 Prawa spółdzielczego, dotyczącego wydania przez sąd orzeczenia zastępującego uchwałę organu spółdzielni?
- II CK 255/05 2005-12-02Czy przepis art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 grudnia 2002 r., ma zastosowanie do osób, którym przysługuje roszczenie przewidziane w art…
- I CSK 304/15 2016-05-11Czy wniesienie pozwu o uchylenie uchwały spółdzielni przeciwko błędnie oznaczonemu pozwanemu, który nie jest podmiotem legitymowanym biernie, przerywa bieg terminu prekluzyjnego do zaskarżenia tej uchwały, jeśli opóźnien…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 15 ust. 4art. 5 KCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy