II CSK 566/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-10
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do sądu oraz wynikające z niego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki stanowią dobro osobiste, którego naruszenie może stanowić podstawę do żądania zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwestie poruszone we wniosku nie stanowią nowego i nierozwiązanego problemu, a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat wpływu orzeczeń stwierdzających naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym czasie na roszczenia oparte na bezprawności działania Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Powód domagał się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Sąd Okręgowy oddalił jego powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując jako istotne zagadnienie prawne, czy prawo do sądu i prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie stanowią dobro osobiste, którego naruszenie uzasadnia żądanie zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 566/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa S. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje radcy prawnemu A. L. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset), podlegającą powiększeniu o podatek od towarów i usług (VAT), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 13 lutego 2013 r., którym oddalone zostało jego powództwo o zapłatę kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za „łamanie jego praw" przez naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Powód powołał w skardze kasacyjnej podstawę naruszenia prawa materialnego, przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Występowanie istotnego zagadnienia prawnego połączył z koniecznością odpowiedzi na pytanie: „czy prawo do sądu oraz wynikające stąd prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki stanowią dobro osobiste, którego naruszenie może stanowić podstawę do żądania zadośćuczynienia?" Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz eliminację orzeczeń oczywiście wadliwych, bądź dotkniętych nieważnością postępowania, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przesądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a zatem okoliczności przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 do 4 k.p.c. Nie podlegają natomiast badaniu podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Założenie wymagania objętego art. 3984 § 2 k.p.c. zostanie spełnione, jeżeli zostaną przedstawione w skardze kasacyjnej uzasadnione przesłanki o charakterze
3 publicznoprawnym, stanowiące podstawę wstępnej, merytorycznej oceny przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Ugruntowane zostało w orzecznictwie zapatrywanie, że skarżący powinien wskazać przepisy prawne, na tle stosowania których wyłoniło się zagadnienie, sformułować je, podać argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen, a nadto motywację, że rozwiązane go jest istotne nie tylko w rozpoznawanej sprawie, ale także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15-16, poz. 243; niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r. I CSK 108/08, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, niepubl.; z dnia 5 grudnia 2013 r., II CSK 244/13, niepubl.). Przedstawione przez skarżącego zagadnienie nie odpowiada wskazanym wymaganiom. Poruszone w nim kwestie nie stanowią nowego i nierozwiązanego dotychczas problemu. Kwestia wpływu orzeczeń stwierdzających naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym czasie na roszczenia, których podstawą jest bezprawność działania Skarbu Państwa, była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, jak też przedstawicieli doktryny prawniczej. Uzasadnienie wniosku nie zawiera argumentów wskazujących na potrzebę zmiany wyrażanego zapatrywania, czy też ponownego orzeczenia. Nie budzą również wątpliwości zasady odpowiedzialności deliktowej i zakres uprawnień pokrzywdzonego. Ponadto postawione pytanie nie ma abstrakcyjnego charakteru i jako osadzone w realiach sprawy, zmierza do poddania ocenie zaskarżonego orzeczenia. W postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym nie doszło do nieważności postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu.
4 Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). [aw] jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 367/16 2017-05-11Czy skarga kasacyjna, w której powód podnosi wątpliwości co do wykładni i zastosowania przepisów prawa prasowego oraz kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych, a także kwestii przedaw…
- II CSK 20/14 2014-07-03Czy w świetle art. 361 § 1 w związku z art. 6 k.c. konieczne jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem zobowiązanego a szkodą, czy wystarczy jego uprawdopodobnienie, oraz czy w świetle art. 445 § 1 w związ…
- I CSK 991/23 2024-03-27Czy skarżący wykazał istnienie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecz…
- I CSK 273/20 2021-01-22Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności ska…
- I CSK 3082/22 2023-06-30Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący przedstawił pytania prawne dotyczące oceny naruszenia dóbr osobistych przez osoby publiczne, ale nie uzasadnił ich w sposób wystarczający pod kąte…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy