II CSK 571/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-27
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni postanowień umownych w zakresie kaucji gwarancyjnych i gwarancji ubezpieczeniowych, a także problemu związania sądu ustaleniami faktycznymi z innej sprawy, może zostać przyjęta do rozpoznania jako zawierająca istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zawiera ona istotnych zagadnień prawnych. Kwestia wykładni postanowień umownych w konkretnej sprawie ma charakter kazuistyczny i nie przyczynia się do rozwoju prawa. Problem związania sądu ustaleniami faktycznymi z innej sprawy nie został prawidłowo sformułowany, gdyż orzeczenie, na które powoływała się skarżąca, dotyczyło innego stosunku prawnego i odmiennych okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty kwoty zatrzymanej przez pozwaną jako kaucji gwarancyjnych na podstawie umowy o roboty budowlane. Pozwana zatrzymała kaucje, ponieważ przedstawiona przez powódkę gwarancja ubezpieczeniowa obejmowała węższy zakres naruszeń zobowiązania niż kaucja. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, podzielając stanowisko pozwanej. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył strony powodowej kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 571/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Usługowo - Produkcyjnego B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w M. przeciwko O. Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę 68.850,00 zł, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt XIII Ga […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża strony powodowej na rzecz pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w P.. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o zapłatę z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. Dochodzona kwota stanowiła sumę kaucji gwarancyjnych zatrzymanych przez pozwaną na podstawie klauzuli zawartej w umowie o roboty budowlane. Zgodnie z umową, kaucje te ulegałyby zwolnieniu w razie przedłożenia przez powódkę dowodu uzyskania gwarancji ubezpieczeniowej, która w tym samym zakresie, co kaucja gwarancyjna, zabezpieczałaby wykonanie zobowiązania. Oddalając apelację, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedstawiona przez powódkę gwarancja ubezpieczeniowa obejmowała węższy zakres wypadków naruszenia zobowiązania niż kaucja ubezpieczeniowa. Z tego powodu roszczenie o zwrot kwot zatrzymanych z tytułu kaucji przez pozwaną jest w okolicznościach sprawy nieuzasadnione. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódkę, która zarzuciła wydanie go z naruszeniem: art. 60 w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 91 ust. 1. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie apelacji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, pozwana wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie, o jej oddalenie, a w każdym wypadku o zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak w niej zwłaszcza dwóch istotnych zagadnień prawnych, na których występowania powołała się skarżąca. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przez istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) należy rozumieć precedensową kwestię z zakresu wykładni prawa, mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną. Jej wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy powinno służyć rozwojowi prawa, stwarzając punkt odniesienia dla rozstrzygania innych spraw – i pozwalając tym samym na zrealizowanie publicznego celu skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka
3 zaskarżenia (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, nie publ. i z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Tak rozumianemu istotnemu zagadnieniu prawnemu nie odpowiada, po pierwsze, pytanie o sposób wykładni postanowień umów gwarancyjnych o treści występującej w sprawie. Problem ten ma charakter ściśle kazuistyczny i odnosi się wyłącznie do okoliczności konkretnej sprawy, w której została wniesiona skarga kasacyjna. W rezultacie, wyjaśnienie tej kwestii przez Sąd Najwyższy nie mogłoby przyczynić się w istotnym stopniu do rozwoju prawa, spełniając publiczny cel skargi kasacyjnej w opisanym wyżej rozumieniu. W każdym wypadku postanowienia, do których odnosi się wskazany problem, wymagałyby osobnej wykładni w kontekście całej umowy, a formułowanie w tym zakresie jakichkolwiek uniwersalnych twierdzeń nie jest możliwe. Po drugie, za istotne zagadnienie prawne w opisanym wyżej rozumieniu nie można uważać także problemu związania sądu ustaleniami faktycznymi dokonanymi przy rozpoznaniu innej sprawy. Kwestia ta została odniesiona przez skarżącą do oceny postanowień umowy, które w podobnym kształcie były już przedmiotem wykładni w innej sprawie. Problem ten został jednak sformułowany nieprawidłowo. Orzeczenie, na które skarżąca powołuje się, jako na podstawę ewentualnego związania ustaleniami faktycznymi, nie dotyczyło tego samego stosunku prawnego i tych samych okoliczności faktycznych. Odnosiło się ono do innego roszczenia między stronami, dochodzonego w oparciu o okoliczności faktyczne, które uważać można co najwyżej za zbliżone do okoliczności rozpoznawanej obecnie sprawy, nie zaś za tożsame. W konsekwencji, brak jest podstaw do rozciągania granic związania tym orzeczeniem na sprawę, w której została wniesiona skarga kasacyjna. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., z uwagi na złą sytuację majątkową skarżącej, znajdującej się w stanie upadłości, odstępując od obciążania jej kosztami postępowania. aj
4 l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1248/23 2024-04-10Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni umowy gwarancji ubezpieczeniowej i błędnego zastosowania przepisów o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może zostać przyjęta do rozpoznania prze…
- I CSK 80/22 2022-01-12Czy zastrzeżenie w umowie o podwykonawstwo robót budowlanych kaucji gwarancyjnej w postaci zatrzymania części wynagrodzenia podwykonawcy, bez przeniesienia własności umownej kwoty pieniężnej stanowiącej kaucję, stanowi i…
- I CSK 640/18 2019-04-24Czy skarga kasacyjna wniesiona w oparciu o przesłankę istotnego zagadnienia prawnego wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykł…
- II CSK 7/20 2020-06-23Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oczywistej zasadności, istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliw…
- I CSK 1337/23 2024-04-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące istnienia istotnych zagadnień prawnych lub potrzeby wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, aby Sąd Najwyższy przyjął ją do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 60art. 65 § 1art. 91 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy