II CSK 578/16
WyrokIzba Cywilna2017-02-24
Skład orzekający: Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie poszczególnych zarzutów lub wniosków apelacji stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i może uzasadniać zarzut nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nierozpoznanie poszczególnych zarzutów lub wniosków apelacji nie stanowi pozbawienia strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i nie może uzasadniać zarzutu nieważności postępowania. W przepisie tym chodzi o sytuacje, w których na skutek wadliwości procesowych strona nie mogła faktycznie brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, a nie o naruszenie przepisów, które do takiego skutku nie prowadzi.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. wniosła o podział majątku wspólnego. Uczestnik postępowania G. J. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w P. w przedmiocie podziału majątku. Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów dotyczących ważności czynności prawnych oraz błędy prawne, w tym nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możliwości obrony praw w następstwie nierozpoznania wszystkich zarzutów i wniosków apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 3600 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 578/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie G. J. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt XV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej wniesionej przez uczestnika postępowania G. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 kwietnia 2016 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w P. w sprawie o podział majątku wspólnego z wniosku M. K., skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oczywistym naruszeniem przez Sąd Okręgowy przepisów dotyczących ważności czynności prawnych oraz błędami prawnymi popełnionymi przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) polega na wykazaniu przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które ma charakter oczywisty, rażący, jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy stosunku prawnego oraz bez sprawdzania oceny dowodów. Jest to więc stan rzeczy widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Chodzi o wypadki, w których bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Uzasadnienie wniosku o rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej, oparte jedynie na twierdzeniu o prawnej wadliwości zaskarżonego postanowienia popartym argumentacją zaczerpniętą z uzasadnienia podstaw skargi, które na tym etapie postępowania nie podlegają merytorycznej ocenie, przy braku wykazania kwalifikowanego charakteru podnoszonych naruszeń nie pozwala uznać, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Naruszenie prawa w okolicznościach konkretnej sprawy nie jest bowiem równoznaczne z jego kwalifikowaną postacią jaką stanowi jego oczywiste naruszenie. Skarżący oparł skargę kasacyjna między innymi na zarzucie nieważności postępowania z powodu pozbawienia o możliwości obrony jego praw w następstwie nierozpoznania wszystkich zarzutów i wniosków apelacji (art. 378 § 1 w zw. z art.
3 379 pkt 5 k.p.c.). Zarzut ten, nie powołany jednocześnie jako przyczyna kasacyjna, a zatem podlegający rozpoznaniu z urzędu przez Sąd Najwyższy, nie jest zasadny. Nierozpoznanie poszczególnych zarzutów, czy wniosków apelacji nie stanowi pozbawienia strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i nie może uzasadniać zarzutu nieważności postępowania. W przepisie tym chodzi bowiem o takie sytuacje, w których na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej strona nie mogła i faktycznie nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego istotnej części, nie zaś o nawet bezpodstawne naruszenie przepisów postępowania, które jednak do takiego skutku nie prowadzi. Z tych przyczyn na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w zakresie kosztów postępowania na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. jw l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 403/11 2012-01-13Czy nierozpoznanie zarzutów apelacji, które nie wpływa na możliwość obrony praw strony, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 275/17 2017-11-24Czy pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw, skutkujące nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c., następuje w sytuacji, gdy sąd rozpoznał apelację po skutecznym uchyleniu się przez powoda od…
- V CSK 409/18 2019-03-08Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuca się nieważność postępowania z powodu rzekomo nieprawidłowego umocowania pełnomocnika strony, a także oczywistą zasadność skargi wynikającą z narusz…
- I CSK 4459/23 2024-03-20Czy skarga kasacyjna od postanowienia o podziale majątku wspólnego, oparta na zarzucie naruszenia art. 382 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 1 i 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. z powodu braku wyjaśnienia podstaw faktycznych i pr…
- I CSK 4503/23 2025-07-15Czy Sąd Apelacyjny, oddalając apelację, naruszył art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych przez powodów, co uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 378 § 1art.
3art. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy