II CSK 595/15
WyrokIzba Cywilna2016-03-11
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny odpowiada za krzywdę wynikającą ze śmierci osoby bliskiej, która była współposiadaczem pojazdu, w sytuacji, gdy jego odpowiedzialność jest wyłączona za szkodę wyrządzoną posiadaczowi pojazdu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny co do zasady odpowiada za krzywdę niemajątkową wynikającą ze śmierci osoby bliskiej w wypadku. Powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej, co potwierdza najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wyłączenie odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi pojazdu nie ma zastosowania do roszczeń rodziców o zadośćuczynienie w związku ze śmiercią ich córki, nawet jeśli była ona współposiadaczem pojazdu.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) zapłaty zadośćuczynienia w związku ze śmiercią ich córki, która była współposiadaczką pojazdu. Pozwany UFG wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że jego odpowiedzialność jest wyłączona, ponieważ córka powodów była posiadaczem pojazdu, a UFG nie odpowiada za szkodę wyrządzoną posiadaczowi. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 1800 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 595/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa B. F. i Z. F. przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się wyłącznie na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. W ocenie skarżącego, ma się ono sprowadzać do tego, że ponieważ odpowiedzialność UFG jest wyłączona
2 za szkodę wyrządzoną na osobie posiadacza pojazdu, to w tym przypadku, o ile należy się zadośćuczynienie w związku ze śmiercią wnuków pozwanych, którzy posiadaczami pojazdu nie byli, o tyle nie należy się zadośćuczynienie za śmierć córki powodów, która była współposiadaczką pojazdu. Jako uzasadnienie do tego twierdzenia wskazano, że szkoda (krzywda) doznana przez powodów jest szkodą pośrednią, wynika ze szkody na osobie doznanej przez posiadacza pojazdu, nie podlega zatem kompensacie przez UFG, co ma też uzasadniać odmienność co do odpowiedzialności ponoszonej przez ubezpieczycieli i UFG. Skarga nie zasługuje jednak na przyjęcie do rozpoznania. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, powołanym w odpowiedzi na skargę, przesądzono, że UFG co do zasady odpowiada za szkodę niemajątkową wynikająca ze śmierci bliskiego w wypadku (tak na gruncie art. 446 § 4, jak i art. 448 k.c.). Co więcej, z tego orzecznictwa wynika, zwłaszcza na gruncie art. 448 k.c., co było podstawą roszczenia w tej sprawie, że powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej. W doktrynie zresztą trafnie krytykuje się, jako nadmierne uproszczenie, pojęcie szkody pośredniej, wskazując, że należy mówić jedynie o pośrednim naruszeniu dóbr („zdarzeniu pośrednim”). Nie ulega przy tym wątpliwości, że jeden czyn może wyrządzić różnego rodzaju szkodę i krzywdę różnym podmiotom. W tym stanie rzeczy jest jasne, że wyjątek, jakim jest wyłączenie odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi przez kierującego pojazdem, który nota bene właśnie z powodu wyjątkowego charakteru nie podlega wykładni rozszerzającej, nie znajdzie zastosowania do roszczeń rodziców o zadośćuczynienie w związku ze śmiercią ich córki, choćby była współposiadaczem pojazdu. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- III CZP 103/16 2017-02-16Czy art. 106 ust. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wyłącza odpowiedzialność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z tytułu zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, gdy posiadacz pojazdu nieobjętego obo…
- II CSKP 735/22 2023-02-22Czy zgłoszenie szkody Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu (UFG) za pośrednictwem ubezpieczyciela, przed wejściem w życie przepisów przewidujących taką możliwość, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczeń o zado…
- I CSK 518/14 2015-03-05Czy w sprawie o zadośćuczynienie i odszkodowanie, skarga kasacyjna oparta na twierdzeniu o istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego tego, czy katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechaniczneg…
- IV CSK 96/15 2015-12-16Czy odpowiedzialność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) za szkodę wyrządzoną przez nieustalonego kierowcę pojazdu mechanicznego powstaje również wtedy, gdy za tę samą szkodę współodpowiedzialność ponosi inny,…
- IV CSK 742/13 2014-08-20Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za zadośćuczynienie za krzywdę osoby bliskiej zmarłego w wypadku komunikacyjnym, który nastąpił…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 446 § 4art. 448 KC§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy