II CSK 6/14

Sygn. akt II CSK 6/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa H. S. przeciwko A. A. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adw. M. S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o podatek VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Realizacji tego celu służy instytucja przedsądu ustanowiona w art. 3989 k.p.c. Zakres przeprowadzanego w jej ramach badania ograniczony jest do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Zawarte w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia tych okoliczności zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Pełnomocnik powódki H. S. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 czerwca 2013 r. oparł wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że powołana przesłanka została wykazana. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną 3 uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne" z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Wywody przedstawione przez skarżącą nie spełniają tych wymagań. Należy zauważyć, że zagadnienie sformułowane w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zostało oparte na hipotetycznym stanie faktycznym, nie zaś na tym, który został ustalony przez Sąd Apelacyjny. Z ustaleń tych, którymi Sąd Najwyższy jest związany, jako że w skardze kasacyjnej nie przedstawiono zarzutów naruszenia prawa procesowego (art. 39813 § 2 k.p.c.), nie wynika, aby dokonana na rzecz pozwanego darowizna wyczerpywała cały majątek powódki. Z ustaleń Sądu Apelacyjnego wynika bowiem, że wartość darowizny wynosiła 120.000 PLN, a w chwili dokonania tej darowizny w majątku powódki istniała wierzytelność 210.000 USD. Skoro skarga nie została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania i skarżący nie wykazał, że wskutek uchybień procesowych ustalony stan faktyczny sprawy nie mógł stanowić podstawy dokonanej przez Sąd Apelacyjny wykładni przepisów prawa materialnego, to twierdzenia skarżącego należało zakwalifikować jako niedopuszczalną w postępowaniu kasacyjnym polemikę z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) Na wniosek pozwanego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 122 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. [aw]