II CSK 749/15

WyrokIzba Cywilna2016-05-19

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poręczycielowi, który na skutek spłaty długu wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela na podstawie art. 518 § 1 pkt 1 k.p.c., może przysługiwać wobec poręczonego, obok roszczenia zwrotnego, również roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, a jeśli tak, czy zagadnienie to stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione w niej zagadnienie prawne dotyczące możliwości zbiegu roszczenia zwrotnego i roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia u poręczyciela, który spłacił dług, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego opierało się na braku podstaw do zasądzenia roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, a nie na wykluczeniu możliwości zbiegu roszczeń.
Stan faktyczny
Powiat W. wniósł pozew przeciwko Powiatowi N. o zapłatę. Po oddaleniu apelacji przez Sąd Apelacyjny, Powiat W. wniósł skargę kasacyjną. W skardze tej podniesiono zagadnienie prawne dotyczące możliwości zbiegu roszczenia zwrotnego i roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia u poręczyciela, który spłacił dług. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 749/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa Powiatu W. przeciwko Powiatowi N. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powód Powiat W. we wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 grudnia 2016 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., tj. występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, tj. zagadnienie nowe dotychczas nierozwiązane w orzecznictwie sądowym i nauce prawa oraz budzące poważne wątpliwości co do sposobu jego rozwiązania, którego rozwiązanie przyczyniłoby się do rozwoju nauki prawa lub było przydatne dla judykatury, a ponadto którego rozwiązanie miałoby znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Nie spełnia tego ostatniego kryterium zagadnienie prawne przedstawione w skardze kasacyjnej dotyczące tego, czy poręczycielowi, który na skutek spłaty długu wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela na podstawie art. 518 § pkt 1 k.p.c., może przysługiwać wobec poręczonego, obok roszczenia zwrotnego, również roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Należy bowiem mieć na względzie, że Sąd drugiej instancji nie oddalił apelacji z tej przyczyny, że wykluczył możliwość zbiegu roszczeń z obu wskazanych wyżej podstaw prawnych, lecz z tego względu, iż uznał, że powodowi w ogóle nie 3 przysługuje roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż podstawę do zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego stanowiły postanowienia umowy z dnia 14 stycznia 2002 r. W tej sytuacji na kanwie zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia nie aktualizuje się potrzeba odniesienia się do zagadnienia prawnego sformułowanego w skardze kasacyjnej. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie rozpoznał zgłoszonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego wobec ujęcia go jako żądania ewentualnego, którego aktualizacja następuje przy przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania merytorycznego przez Sąd Najwyższy (vide: s. 1-2 odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 12 listopada 2015 r.). aw db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 518art. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy