II CSK 790/14

Sygn. akt II CSK 790/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa R. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa 1272/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przyznaje adw. E. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Łodzi kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitej jego wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania w tym zakresie jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocnik powoda R. P. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2014 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt. 1 i 4 k.p.c. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r. V CZ 131/00, OSNC 2001 nr 10, poz. 156). W skardze kasacyjnej te wymagania nie zostały spełnione, nie powołano bowiem argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. W skardze kasacyjnej nie wykazano także, aby w rozpoznanej sprawie występowało istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia. Nie jest nim sformułowane we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pytanie: „czy wobec 3 treści art. 417 § 1 k.c. statuującego odpowiedzialność Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie dopuszczalna jest taka wykładnia art. 448 k.c. w myśl której rozmiar przyznawanego zadośćuczynienia uzależniony byłby od stopnia winy naruszyciela?”. Zagadnienie relacji zachodzących między art. 417 § 1 i art.448 k.c. zostało rozstrzygnięte w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11 (OSNC 2012 nr 2, poz. 15), w której wyjaśniono, że o ile art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność opartą na przesłance obiektywnego niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, a wina pozostaje poza przesłankami konstytuującymi obowiązek odszkodowawczy, to przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest – zgodnie z art. 448 k.c. – doznanie przez osadzonego krzywdy; jej ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu orzekającego, uwzględniającego okoliczności konkretnej sprawy. Sąd Apelacyjny w starannie opracowanym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób dobitny – zgodnie z poglądem wyrażonym w powołanej uchwale –podkreślił, że „dla przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności deliktowej nie jest konieczne, aby zachowanie wyrządzającego szkodę było zawinione, wystarczające jest bowiem ustalenie, że jego postępowanie jest obiektywnie bezprawne”. Kwestię bezprawności Sąd Apelacyjny zbadał w odniesieniu do obu roszczeń będących przedmiotem sporu i wyczerpująco wyjaśnił przyjętą w tym zakresie ocenę. Powody, dla których na podstawie art. 448 k.c. zasądził 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną z leczeniem w warunkach więziennych, oddalając dalej idące żądanie, Sąd Apelacyjny podał, powołując szereg okoliczności, według których miarkował wysokość zadośćuczynienia. Okoliczność, że Sąd Apelacyjny w tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku jako kryterium oceny odnośnie do wysokości zadośćuczynienia podał m.in. „stopień winy naruszyciela”, nie należało odczytać – jak zostało to uczynione w skardze kasacyjnej – że wina jest przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. Przeczy temu pełny tekst uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. 4 Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O koszach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie § 19 w zw. z § 11 pkt 25 w zw. z 13 ust. 4 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). l.n