II CSK 850/16
WyrokIzba Cywilna2017-06-09
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji w części dotyczącej żądania renty, które nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej postanowienia o odrzuceniu apelacji w zakresie żądania renty, ponieważ nie było to postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 398¹ § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna przysługuje bowiem od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, a postanowienie o odrzuceniu apelacji w części nie spełnia tej definicji. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wystąpiły przesłanki z art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa zapłaty zadośćuczynienia, odszkodowania i renty w związku z wypadkiem z 1991 r. Sąd Okręgowy zasądził część żądanej kwoty, a w pozostałej części oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda w części dotyczącej żądania renty i oddalił ją w pozostałej części. Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej rozstrzygnięcia objętego punktem pierwszym zaskarżonego wyroku i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 850/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa P. Z. przeciwko Skarbowi Państwa – (…) Oddziałowi Straży Granicznej w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej rozstrzygnięcia objętego punktem pierwszym zaskarżonego wyroku, 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie, 3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego, 4. przyznaje adw. K. K. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) kwotę 14400 (czternaście tysięcy czterysta) zł, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za udzieloną powodowi pomoc prawną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w S. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 28.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, w pozostałej części powództwo oddalił. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynikało, że powód w dniu 11 marca 1991 r. odbywając zasadnicza służbę wojskową uległ wypadki doznając obrażeń nogi. Na przestrzeni lat jego stan zdrowia pogarszał się, przeszedł amputacje nogi, drugą w roku 2004. W sprawie oznaczonej sygn. I C (…) Sądu Okręgowego w S. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2005 r., zmienionym częściowo wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…), zasądzono od pozwanego na rzecz powoda, na podstawie art. 419 k.c., zadośćuczynienie w kwocie 200.000 zł i odszkodowanie w kwocie 13.102 zł, w pozostałej części powództwo obejmujące również żądanie renty i ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, zostało oddalone. W sprawie niniejszej, w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia, powód żądał zadośćuczynienia w kwocie 600.000 zł, 200.000 zł z tytułu odszkodowania i renty w kwocie 4500 zł oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w zakresie żądania renty w kwocie 4500 zł, a wyrokując w sprawie w sposób jak wskazano na wstępie, ustalił, że obecny stan zdrowia powoda tylko w nieznacznym stopniu pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem z roku 1991, co uzasadniało zasądzenie dalszego zadośćuczynienia tylko w kocie 5.000 zł oraz odszkodowania w kwocie 23.000 zł. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył powód, zaskarżając go w części oddalającej powództwo i domagał się zasądzenia łącznie 800.000 zł, renty w kwocie 4500 zł i ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Orzekając w sprawie, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. odrzucił apelację w części dotyczącej żądania zasądzenia renty i oddalił apelację w pozostałej części oraz orzekł o kosztach procesu. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, powód wskazując, że wyrok ten zaskarża w całości, jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. to jest występowanie
3 w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisu, wskazując, że chodzi o art. 442 § 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Orzeczenie objęte punktem pierwszym wyroku Sądu Apelacyjnego nie rozstrzyga ani o odrzuceniu pozwu ani umorzeniu postępowania, nie jest, zatem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie wskazanym w powołanym przepisie. Nie jest również wyrokiem, ponieważ wyrok rozstrzyga o istocie sprawy. Objęcie, zatem takiego rozstrzygnięcia wyrokiem nie zmienia jego charakteru: jest to postanowienie, którego zaskarżenia skargą kasacyjną ustawodawca nie przewidział. Skarga kasacyjna wniesiona od orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu w tym trybie jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., podlega odrzuceniu. Można dodać, że profesjonalny pełnomocnik, którego udział w postępowaniu kasacyjnym jest obowiązkowy, powinien dostrzec, że rodzaj rozstrzygnięcia determinuje rodzaj środka zaskarżenia W odniesieniu do powołanych przez skarżącego dwóch przesłanek przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej (w części, w jakiej została ona skierowana przeciwko rozstrzygnięciu co do istoty sprawy), stwierdzić należy, że ich analiza, w kontekście przedstawionego uzasadnienia, wskazuje, że przesłanka istotnego zagadnienia prawnego nie występuje, natomiast twierdzenie o potrzebie wykładni art. 442 § 1 k.c. jest w okolicznościach sprawy bezprzedmiotowe. Wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., można byłoby rozważać tylko wówczas, gdyby jednocześnie skarżący w podstawie kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 3 k.p.c., jako naruszony wskazał art. 442 § 1 k.c., a więc ten, który, jego zdaniem, wymaga wykładni. Skarga kasacyjna takiego zarzutu nie zawiera, co oznacza, że sposób wykładni tego przepisu, w ocenie skarżącego, nie wpłynął na treść rozstrzygnięcia.
4 Co do przesłanki istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że jego wystąpienie strona powinna wykazać nie tylko przez sformułowanie takiego zagadnienia, ale nadto strona powinna w uzasadnieniu zaprezentować nie tylko logiczną, ale przede wszystkim wyczerpującą argumentację prawną, przy czym zagadnienie prawne ma pozostawać w związku z tymi przepisami, które skarżący wskazuje w postawach kasacyjnych jako naruszone przez sąd przy wyrokowaniu. Zagadnienia prawne skarżącego takiego związku nie wykazują. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. (w związku z art. 39821 k.p.c.) uwzględniając trudną sytuację życiową skarżącego. O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnikowi powoda orzeczono na podstawie § 8 pkt 4 w związku z § 16 ust. 4 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 239/16 2016-11-28Czy skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu apelacji podlega odrzuceniu, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?
- III CSK 265/19 2020-06-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o częściowym odrzuceniu apelacji uczestnika podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, a jeśli nie, to czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do ro…
- V CSK 74/20 2020-10-13Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy powodowie domagają się zobowiązania lub zapłaty, a sąd drugiej instancji oddalił ich apelację?
- IV CSK 98/10 2010-05-14Czy skarga kasacyjna wniesiona od wyroku sądu pierwszej instancji, który nie został zaskarżony w apelacji, podlega odrzuceniu, a skarga kasacyjna w pozostałej części może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy nie zachodzą…
- I CSK 4514/22 2023-02-09Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywiste naruszenie prawa, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 419 KCart. 3989 § 1 pkt 1art. 442 § 1 KCart. 3981 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPCart. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy