II CSK 854/14

WyrokIzba Cywilna2015-07-29

Skład orzekający: Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak poczynienia przez Sąd Apelacyjny kategorycznych ustaleń oraz przyjęcie nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych dokonanych przez podmioty prawa, uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, mimo pewnych odchyleń od standardowych konstrukcji, zawierało wystarczająco stanowcze ustalenia faktyczne. Stwierdzono, że brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych należy udowodnić, co znajduje oparcie w art. 11 k.c., a nie można domniemywać braku świadomości osoby dokonującej czynności prawnej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o stwierdzenie nieważności umowy. Zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu brak kategorycznych ustaleń oraz przyjęcie nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego R. K. koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 854/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa T. R. przeciwko R. K. i J. B. o stwierdzenie nieważności umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od powódki na rzecz pozwanego R. K. 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, która wynika z braku poczynienia przez Sąd Apelacyjny kategorycznych ustaleń w sprawie oraz z przyjęcia nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych dokonywanych przez podmioty prawa. Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, co następuje. Trzeba przyznać rację skarżącej, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego odbiega nieco od stosowanych najczęściej konstrukcji motywów orzeczeń sądów odwoławczych, to jednakże nie można podzielić jej oceny, dyskwalifikującej to uzasadnienie z powodu braku samodzielnych, stanowczych ustaleń Sądu. Wbrew tej ocenie stwierdzić należy, iż uzasadnienie to zawiera szczegółową analizę wszystkich sześciu opinii biegłych powołanych w sprawie i odnosi się do zeznań przesłuchanych świadków. Sąd wyjaśnia też dlaczego ostatecznie daje prymat opinii biegłej A. G., uznając ją za rozstrzygający dowód w sprawie, wsparty posiłkowo zeznaniami części świadków. Na tej podstawie Sąd uznał, że na skutek podjęcia leczenia, stan zdrowia J. B. poprawił się przejściowo na tyle, że zaburzenia jej psychiki o natężeniu wyłączającym świadomość w dacie dokonywania darowizny w listopadzie 2008 r. nie miały miejsca. Jest to ustalenie wystarczająco stanowcze, które dawało Sądowi podstawę do wydania wyroku reformatoryjnego, a podważanie tej oceny stanowi niedopuszczalne kwestionowanie w postępowaniu kasacyjnym ustaleń sądu (art. 3983 § 3 w zw. z art. 39812 § 2 k.p.c.). Co zaś się tyczy stwierdzenia sądu, że nie można domniemywać braku świadomości osoby dokonującej czynności prawnej, to znajduje ono podbudowę w art. 11 k.c., zgodnie z którym osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletniości. A contrario należy przyjąć, że brak zdolności do świadomego dokonywania takich czynności trzeba udowodnić. Prowadzi to do wniosku, że, wbrew przekonaniu powódki, brak jest przyczyn usprawiedliwiających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dlatego na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. orzeczono jak na wstępie. 3 eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3983 § 3art. 39812 § 2 KPCart. 11 KCart. 3989 § 2art. 98 § 1 KPC§ 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy