II CSK 88/16

Sygn. akt II CSK 88/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni [...] "O." w upadłości likwidacyjnej w S. przeciwko Gminie S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 sierpnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powoda Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni [...] „O.” w upadłości likwidacyjnej w S. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 lipca 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne autor skargi kasacyjnej sprowadził do pytania, „czy w sytuacji, kiedy gmina nie realizuje swojego obowiązku w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków, opisanego w art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym dostarczaniu wody i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a nadto nie zawiera i nie ma zamiaru zawrzeć umowy o oczyszczanie ścieków z podmiotem, nie będącym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu przepisów tej ustawy, podmiot świadczący usługę na rzecz gminy podlega regulacjom tej ustawy”. Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne 3 trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Jeżeli w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołuje się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, powinien to zagadnienie precyzyjnie sformułować i wskazać argumenty, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11). Sformułowane w skardze pytanie nie spełnia wymagań stawianych zagadnieniom prawnym. Należy przypomnieć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym skonstruowanie zagadnienia prawnego następuje przez przedstawienie pytań „do rozstrzygnięcia” to znaczy pytań, których konstrukcja powoduje, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dokonywane jest przez wybór towarzyszącej mu odpowiedzi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00, OSNC z 2000 r., nr 11, poz. 200). Odnosząc te uwagi do przedstawionego w skardze pytania, należało stwierdzić, że miało ono charakter ogólny i nie stanowiło pytania o rozstrzygnięcie, ale pytanie o uzupełnienie - o nieokreślonych z góry możliwościach odpowiedzi. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepełnione analizą stanu faktycznego sprawy nie zawierało ponadto argumentów, które świadczyłyby o możliwych rozbieżnościach interpretacyjnych. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne w przywołanym rozumieniu. W ocenie pełnomocnika powoda „oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynika z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego”. Szczegółowa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że powołana przesłanka została wykazana. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zostało sporządzone z oczywistym naruszeniem art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Zarzut naruszenia powyższych 4 przepisów może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej zupełnie wyjątkowo, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera koniecznych elementów bądź zawiera tak oczywiste braki, które uniemożliwiają kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Występowania takich braków autor skargi kasacyjnej jednak nie uzasadnił w stopniu pozwalającym na przyjęcie, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Także pozostałe przedstawione w skardze argumenty nie potwierdzają tezy, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analiz oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pozwanej zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 w zw. z 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490 aj