II CSK 89/06

WyrokIzba Cywilna2006-08-30

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Maria Grzelka, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie umowy przelewu wierzytelności, zobowiązujące cedenta do zwrotu ceny w przypadku, gdy wierzytelność okaże się sporną lub nienależycie udokumentowaną, wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.) po upływie terminu do skorzystania z rękojmi za wady prawne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy o odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady prawne nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie sprzedaży odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę doznaną przez kupującego na skutek wady prawnej rzeczy sprzedanej. Zawarcie takiego postanowienia, jak w § 9 pkt 3 umowy przelewu wierzytelności, nie jest sprzeczne z zasadą swobody umów (art. 353¹ k.c.). Naprawienia szkody doznanej z powodu wady rzeczy nabytej można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), niezależnie od podstaw odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, nawet po utracie uprawnień z tytułu rękojmi.
Stan faktyczny
Powódka nabyła wierzytelność od poprzednika prawnego pozwanego. Wierzytelność okazała się nieistniejąca, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem w sprawie wytoczonej przez powódkę dłużnikowi. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot ceny zapłaconej za nabytą wierzytelność, opierając się na postanowieniu umowy przelewu zobowiązującym cedenta do zwrotu ceny w przypadku sporności lub wadliwego udokumentowania wierzytelności, a także na art. 471 k.c. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż termin przedawnienia wynosi trzy lata dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą i nie upłynął.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, uznając ją za nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 89/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej - Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2006 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 września 2005 r., oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 22 września 2005 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 października 2004 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego – Samodzielnego Publicznego ZOZ - Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w L. na rzecz powódki – „B.” Spółka z o.o. w B. kwotę 184 157,16 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 22 lutego 2003 r. oraz kosztami procesu tytułem zwrotu ceny zapłaconej przez powódkę poprzednikowi prawnemu pozwanego (Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu) za nabytą wierzytelność. Według poczynionych ustaleń – co wynika z prawomocnego wyroku wydanego w sprawie wytoczonej przez powódkę dłużnikowi zbytej wierzytelności (Skarbowi Państwa – Wojewodzie […]) – wierzytelność ta nigdy nie istniała. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, że podstawą prawną roszczenia powódki stanowią przepisy o rękojmi za wady prawne i że roszczenie to, stosownie do art. 576 k.c. wygasło wobec upływu roku od chwili, kiedy powódka dowiedziała się o istnieniu wady. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wobec zastrzeżenia w § 9 pkt 3 umowy przelewu wierzytelności, że cedent zobowiązany jest do zwrotu cesjonariuszowi ceny zapłaconej za nabytą wierzytelność w razie, gdy wierzytelność okaże się sporną lub nienależycie udokumentowaną, powództwo jest uzasadnione na podstawie art. 471 k.c.; roszczenie powódki, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlega przedawnieniu trzyletniemu (art. 118 k.c.), ale termin tego przedawnienia nie upłynął. Wyrok wymieniony na wstępie zaskarżył w całości skargą kasacyjną pozwany. Podstawę skargi stanowi naruszenie prawa materialnego, a to art. 471 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 556 § 2 w zw. z art. 576 § 1 k.c. przez niezastosowanie i art. 118 k.c. przez błędne zastosowanie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew zapatrywaniu skarżącego przepisy o odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie sprzedaży odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę doznaną przez kupującego na skutek wady prawnej rzeczy sprzedanej. Zawarcie takiego postanowienia, jak w § 9 pkt 3 umowy przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy powódką a poprzednikiem 3 prawnym pozwanego, nie jest w świetle zasady swobody umów (art. 3531 k.c.) wyłączone. Według ugruntowanego poglądu, wyrażonego na tle art. 566 i 574 k.c., naprawienia szkody doznanej z powodu wady rzeczy nabytej można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), niezależnie od podstaw odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 7 sierpnia 1969 r., III CZP 120/68, OSNCP 1970, nr 12, poz. 218, z dnia 30 stycznia 1970 r., III CZP 102/69, OSNCP 1970, nr 10, poz. 176 i pkt 18 uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 30 grudnia 1988 r., III CZP 48/88, OSNCP 1989, nr 3, poz. 36). Dlatego utrata uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne w następstwie upływu terminu przewidzianego w art. 576 § 1 k.c. nie powoduje utraty roszczenia odszkodowawczego przysługującego powódce i to bez względu na to, czy roszczenie takie wprost przewidziane zostało w umowie z poprzednikiem prawnym pozwanego. Skarżący, zarzucając naruszenie art. 118 k.c., nie podważa stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że roszczenie odszkodowawcze dochodzone w sprawie przez powódkę jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem ulega trzyletniemu przedawnieniu i że termin tego przedawnienia nie upłynął. Z przytoczonych względów skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c.). jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 576 KCart. 471 KCart. 118 KCart. 556 § 2art. 576 § 1 KCart. 3531 KCart. 566art. 39814 KPC§ 9 pkt 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy