II CSK 90/15
WyrokIzba Cywilna2015-09-29
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw przed sądem drugiej instancji, spowodowane brakiem należytego przygotowania pełnomocnika do sprawy (nawet w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności tego pełnomocnika), stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że brak należytego przygotowania pełnomocnika do sprawy, nawet w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności tego pełnomocnika na rozprawie przed sądem drugiej instancji, nie stanowi okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw. Zgodnie z art. 376 k.p.c., rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo stron, a obecność profesjonalnego pełnomocnika, któremu udzielono pełnomocnictwa, zapewnia reprezentację strony.Stan faktyczny
Powódka wniosła o zapłatę. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego pozwana wniosła skargę kasacyjną. Pozwana zarzuciła nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym, twierdząc, że została pozbawiona możności obrony swoich praw. Jako przyczynę wskazała zaniechanie odroczenia rozprawy mimo przedłożenia przez jej pełnomocnika zwolnienia lekarskiego, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałem dowodowym, gdyż został ustanowiony w przeddzień rozprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 90/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa B. P. przeciwko J. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa 204/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przyczynę z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. to jest nieważność postępowania spowodowaną pozbawieniem skarżącej możności obrony jej praw przed Sądem Apelacyjnym. Pozbawienie skarżącej możności obrony jej praw zostało, jej zdaniem, spowodowane zaniechaniem przez sąd odroczenia rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, mimo przedłożenia przez jej pełnomocnika zwolnienia lekarskiego wystawionego przez lekarza sądowego i to w sytuacji gdy pełnomocnik ten został ustanowiony w przeddzień rozprawy, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Przytoczone przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają wniosku o nieważności postępowania. Zgodnie z art. 376 k.p.c. rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej lub obu stron. Stąd też nieobecność skarżącej na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym, nawet usprawiedliwiona zaświadczeniem lekarskim nie nakładała na ten Sąd powinności odroczenia rozprawy, tym bardziej, że skarżąca był reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu udzieliła pełnomocnictwa w zakresie wynikającym z art. 91 k.p.c. Brak należytego przygotowania pełnomocnika do sprawy (niezależnie od przyczyn braku takiego przygotowania), nie jest okolicznością uzasadniającą twierdzenie o pozbawieniu przez sąd strony możności obrony jej praw, ze skutkiem nieważności postępowania. W świetle powyższego skarga kasacyjna nie mogła być przyjęta do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 14/20 2020-08-26Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, wynikające z niemożności osobistego stawiennictwa na rozprawie, stanowi nieważność postępowania, która uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 525/18 2019-05-22Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, w tym odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu i niedopuszczenie do osobistego udziału w rozprawie, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu nieważn…
- III CSK 84/21 2021-05-28Czy odmowa odroczenia rozprawy apelacyjnej przez sąd drugiej instancji, mimo wniosku strony opartego na konieczności świadczenia pracy zawodowej za granicą, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania…
- IV CSK 426/19 2020-01-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała swojej nieporadności lub skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z…
- II CSK 295/15 2015-12-15Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw przez niepouczenie o celowości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu stanowi nieważność postępowania uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 376 KPCart. 91 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy