II CSK 98/13
WyrokIzba Cywilna2013-09-12
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powoda, dotycząca części powództwa, która nie została rozstrzygnięta przez sąd drugiej instancji w sentencji wyroku, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna powoda jest niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia. Sąd drugiej instancji, obniżając zasądzoną kwotę, miał obowiązek orzec o oddaleniu tej części powództwa, o którą nastąpiło obniżenie. Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji wyroku uniemożliwia skuteczne zaskarżenie go w drodze skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanej Gminy. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, a w pozostałej części powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanej, obniżył zasądzoną kwotę i orzekł o kosztach. Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując obniżenie zasądzonej kwoty. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu braku substratu zaskarżenia. Przyjął jednocześnie do rozpoznania skargę kasacyjną pozwanego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 98/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa P. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko Gminie Miejskiej P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r., na skutek skarg kasacyjnych obu stron od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I ACa […], 1. odrzuca skargę kasacyjną powoda, 2. przyjmuje do rozpoznania skargę kasacyjną pozwanego.
2 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa P. […] sp. z o.o. w K. przeciwko Gminie Miejskiej P. o zapłatę 53.808.962 zł, z ustawowymi odsetkami od 18 czerwca 2010 r., Sąd Okręgowy w P. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 33.078.500 zł z żądanymi odsetkami (punkt 1. wyroku), oddalił w pozostałej części powództwo (punkt 2. wyroku) i orzekł o kosztach procesu (punkt 3. wyroku). Na skutek apelacji pozwanej, Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 18 października 2012 r. 1. zmienił zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i trzecim w ten sposób, że zasądzoną kwotę obniżył do kwoty 19.448.500 zł (z żądanymi odsetkami), a tytułem zwrotu kosztów procesu zasądził od pozwanego na rzecz powoda 42.804,27 zł; 2. oddalił apelację w pozostałej części; 3. Orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego powód, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 13.630.000 zł, zaskarżył wyrok w punktach 1.i 3. i domagał się jego uchylenia w zaskarżonej części i orzeczenia co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji pozwanego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną może być tylko orzeczenie istniejące, obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (w przedmiocie zgłoszonego żądania) lub formalne (w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania), kończące postępowanie w sprawie. Sąd drugiej instancji wydając, w uwzględnieniu apelacji pozwanego, wyrok reformatoryjny, przez obniżenie kwoty zasądzonej zaskarżonym apelacją wyrokiem, powinien był tak sformułować sentencję swego wyroku, aby zawierała rozstrzygnięcie o oddaleniu (kolejnej) części powództwa. Takiego rozstrzygnięcia nie zastępuje częściowe oddalenie powództwa objęte wyrokiem Sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie tego Sądu, o częściowym oddaleniu powództwa dotyczy, w okolicznościach sprawy, kwoty 20.730.462 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą dochodzoną (53.808.962 zł) a zasądzoną wyrokiem tego Sądu (33.078.500 zł). Ponadto, oddalenie powództwa o zapłatę 20.730.462 zł uprawomocniło się, wobec niezaskarżenia przez powoda wyroku oddalającego tę część powództwa. Przedmiotem rozstrzygania Sądu odwoławczego była zatem kwota 33.078.500 zł,
3 w takiej bowiem części (uwzględniającej powództwo) wyrok został zaskarżony przez pozwanego. Jeżeli przeto Sąd drugiej instancji obniżył tę kwotę do kwoty 19.448.500 zł, to miał obowiązek orzec o oddaleniu powództwa co do kwoty 13.630.000 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 33.078.500 zł a kwotą 19.448.500 zł. Ta też kwota jest tą, której dotyczy skarga kasacyjna powoda. Reasumując, obowiązku sądu odwoławczego rozstrzygnięcia o całości roszczenia będącego przedmiotem jego osądu, nie zastępuje formuła „obniża zasądzoną kwotę”, ponieważ nadal brak rozstrzygnięcia o tej części powództwa, o którą nastąpiło obniżenie kwoty zasądzonej przez sąd pierwszej instancji, podobnie jak i sformułowanie o częściowym oddaleniu apelacji nie obejmuje oddalenia wskazanej części powództwa. Częściowe oddalenie apelacji pozwanego jest to bowiem rozstrzygnięciem o żądaniu pozwanego, a nie powoda. Wadliwość rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, polegająca na nieorzeczeniu o części żądania, mogła być usunięta w trybie art. 351 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., powodowi przysługiwało bowiem uprawnienie zgłoszenia w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku wniosku uzupełnienie tego wyroku. Brak substratu zaskarżenia, tj. orzeczenia, którego zakwestionowanie jest celem wnoszonej przez powoda skargi kasacyjnej oznacza, że skarga powoda jest niedopuszczalna. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną powoda. aw db
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 1338/22 2024-09-12Czy właściciel nieruchomości, której przeznaczenie zostało zmienione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne (rezerwa pod drogę ekspresową), może żądać od gminy odszkodowania lub wykupu nier…
- I CSK 352/18 2019-08-21Czy właściciel nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób korzystania stał się niemożliwy lub istotnie ograniczony w związku z uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego, może skutecznie d…
- II CSK 653/14 2015-09-29Czy właściciel nieruchomości, który zbył ją po wejściu w życie planu miejscowego, ale przed wniesieniem pozwu o odszkodowanie, ma legitymację czynną do dochodzenia roszczenia na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowan…
- III CSK 271/15 2016-05-13Czy utrata możliwości zabudowy nieruchomości, potwierdzona wcześniej decyzją o warunkach zabudowy, na skutek wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi szkodę podlegającą naprawieniu na podstaw…
- II CSKP 1373/22 2024-01-17Czy właściciel nieruchomości, która w okresie tzw. luki planistycznej mogła być potencjalnie zabudowana zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, może żądać od gminy odszkodowania za utr…
Powołane przepisy
art. 351 § 1art. 391 § 1 KPCart. 3986 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy